છેલ્લા ૧૨ મહિનામાં ભારતીય સ્ટોક માર્કેટના મુખ્ય ઇન્ડેક્સની સરખામણીએ સોનું અને ચાંદી રોકાણકારો માટે વધુ ફાયદાકારક સાબિત થયા છે. ૯ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ સુધીના ડેટા મુજબ, માર્કેટના કરેક્શન દરમિયાન આ કિંમતી ધાતુઓએ હેજ (Hedge) તરીકે કામ કર્યું છે.
ભારતીય રોકાણકારો માટે છેલ્લા એક વર્ષમાં ઇન્વેસ્ટમેન્ટનું ચિત્ર બદલાયું છે. એક તરફ શેરબજારમાં વોલેટિલિટી રહી છે, જ્યારે બીજી તરફ સોનું અને ચાંદી રોકાણકારો માટે સુરક્ષિત આશરો બન્યા છે. ખાસ કરીને સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ના શાર્પ કરેક્શન વખતે આ ધાતુઓએ ઇક્વિટીના ઘટાડા સામે રક્ષણ પૂરું પાડ્યું હતું.
પ્રેશિયસ મેટલ્સ vs ઇક્વિટી ઇન્ડેક્સ
છેલ્લા ૧૨ મહિનામાં ગોલ્ડ અને સિલ્વર ટ્રેકિંગ કરનારા ETFs એ ૧૯% થી ૪૨% સુધીનું વળતર આપ્યું છે. આ વળતર BSE Sensex અને Nifty 50 ના નબળા પ્રદર્શન કરતા ઘણું વધારે છે. આ ટ્રેન્ડ સૂચવે છે કે જ્યારે મેક્રો-ઇકોનોમિક દબાણ વધે, ત્યારે કોમોડિટીઝ રોકાણકારો માટે બેસ્ટ વિકલ્પ બની જાય છે.
ઇન્ડસ્ટ્રીયલ ડિમાન્ડ અને જોખમ
લાંબા ગાળા માટે આ સેક્ટર મજબૂત જણાય છે, પરંતુ જોખમોને નકારી શકાય નહીં. સિલ્વરની વાત કરીએ તો તે સોના કરતા વધુ વોલેટાઈલ છે. તેનું મુખ્ય કારણ એ છે કે ચાંદીનો ઉપયોગ સોલાર એનર્જી અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ જેવા ઉદ્યોગોમાં પણ થાય છે, તેથી ગ્લોબલ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ સાયકલની તેના પર સીધી અસર પડે છે.
ગયા ૩૦ દિવસમાં Gold ETF માં ૩.૯% અને Silver ETF માં ૬.૯% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. આ ઘટાડા પાછળ US ડોલરની મજબૂતી અને US ફેડરલ રિઝર્વની વ્યાજ દર અંગેની નીતિઓ જવાબદાર છે. જ્યારે US બોન્ડ યીલ્ડ વધે છે, ત્યારે સોના-ચાંદી જેવા નોન-યીલ્ડિંગ એસેટ્સ પર દબાણ આવવું સ્વાભાવિક છે.
માર્કેટના નિષ્ણાતો શું કહે છે?
આગામી ક્વાર્ટરમાં રોકાણકારોએ ભૂ-રાજકીય તણાવ અને વૈશ્વિક નાણાકીય નીતિઓ પર ચાંપતી નજર રાખવી પડશે. માત્ર પાછલા વળતરને જોઈને નિર્ણય લેવાને બદલે વૈશ્વિક ડેટા અને રિસ્ક એપેટાઈટને સમજવું ખૂબ જ જરૂરી છે.