Whalesbook
વૈશ્વિક સ્તરે વધી રહેલી અનિશ્ચિતતા અને બજારમાં જોવા મળતા ઉતાર-ચઢાવ વચ્ચે રોકાણકારોએ 'સલામત' રોકાણ તરફ વળવાનું શરૂ કર્યું છે. જાન્યુઆરી 2026 માં, ગોલ્ડ અને સિલ્વર ETF તથા ફંડ ઓફ ફંડ્સ (FoFs) માં SIP દ્વારા થયેલું રોકાણ રોકાણકારોની બદલાતી રણનીતિનું સ્પષ્ટ ચિત્ર દર્શાવે છે.
રોકાણકારોનો 'સેફ-હેવન' તરફ ઝુકાવ
આંકડા દર્શાવે છે કે, જાન્યુઆરી 2026 માં, ગોલ્ડ અને સિલ્વર ETF તથા FoFs માં SIP દ્વારા કુલ ₹1,441 કરોડનું રોકાણ આવ્યું, જે જાન્યુઆરી 2025 માં માત્ર ₹371 કરોડ હતું. આ ચાર ગણી વૃદ્ધિ છે. આશ્ચર્યજનક રીતે, ગોલ્ડ ETF માં એકલા ₹24,040 કરોડનું ચોખ્ખું રોકાણ આવ્યું, જ્યારે ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાં કુલ ₹24,028 કરોડનું રોકાણ થયું. આ પ્રથમ વખત છે જ્યારે ગોલ્ડ ETF માં ઇક્વિટી ફંડ્સ કરતાં વધુ રોકાણ આવ્યું છે, જે 'ફ્લાઇટ ટુ સેફ્ટી' (flight to safety) નો મજબૂત સંકેત છે. સિલ્વર ETF માં પણ ₹9,463 કરોડનું મજબૂત રોકાણ જોવા મળ્યું. આ રોકાણ વૃદ્ધિ સાથે, જાન્યુઆરી 2026 માં ગોલ્ડ અને સિલ્વર ETF નું કુલ એસેટ્સ અંડર મેનેજમેન્ટ (AUM) વધીને ₹3 લાખ કરોડને પાર કરી ગયું, જે છેલ્લા પાંચ મહિનામાં લગભગ ત્રણ ગણું થયું છે. આ ઉપરાંત, જાન્યુઆરી 2026 માં પ્રેશિયસ મેટલ ETF માં 1.2 મિલિયન નવા રોકાણકારો જોડાયા.
આ બદલાવ પાછળના કારણો
આ રોકાણ પ્રવાહ પાછળ ઘણા વૈશ્વિક મેક્રો-ઇકોનોમિક પરિબળો જવાબદાર છે. સતત ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ, વેપાર સંબંધિત અનિશ્ચિતતાઓ અને અમેરિકી ડોલરમાં જોવા મળતી નબળાઈને કારણે સોનું અને ચાંદી 'સેફ-હેવન એસેટ' તરીકે વધુ આકર્ષક બન્યા છે. આ ઉપરાંત, મુખ્ય સેન્ટ્રલ બેંકો દ્વારા વ્યાજ દરોમાં ઘટાડાની અપેક્ષાએ સોના જેવી નોન-યીલ્ડ એસેટ્સ (non-yielding assets) રાખવાનો ઓપોર્ચ્યુનિટી કોસ્ટ (opportunity cost) ઘટાડી દીધો છે. એનાલિસ્ટ્સનું માનવું છે કે, ભારતીય ઇક્વિટી માર્કેટમાં હાલના વેલ્યુએશન (Nifty 50 લગભગ 22.4x P/E પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે) લાંબા ગાળે વધુ વૃદ્ધિનો કેસ રજૂ કરી શકે છે, પરંતુ તાત્કાલિક રોકાણકારો સુરક્ષિત સંપત્તિઓ તરફ ઝુકી રહ્યા છે. આ જ કારણ છે કે જાન્યુઆરી 2026 માં ગોલ્ડ ETF હોલ્ડિંગ્સ 110 ટનને વટાવી ગયા. ગોલ્ડ ETF માં થયેલા રોકાણ હવે ભારતના ગોલ્ડ ઇમ્પોર્ટના 22% જેટલા છે, અને સિલ્વર ETF ભારતના સિલ્વર ઇમ્પોર્ટના 52% જેટલા છે, જેના કારણે જાન્યુઆરીમાં વેપાર ખાધ (trade deficit) વધીને લગભગ $35 બિલિયન થઈ ગઈ છે.
સંભવિત જોખમો અને ભવિષ્ય
જોકે, કેટલાક એનાલિસ્ટ્સ ચેતવણી આપે છે કે રોકાણકારો કદાચ બુલિયન રેલીના ટોચના સ્તરે પ્રદર્શનનો પીછો કરી રહ્યા હોય. સોના અને ચાંદીના ભાવમાં થયેલો તીવ્ર વધારો વોલેટિલિટી (volatility) પણ લાવ્યો છે, અને જાન્યુઆરીના અંતથી કેટલાક ગોલ્ડ ETF માં ઘટાડો પણ જોવા મળ્યો છે. ETF ઇન્ફ્લોને કારણે સોના અને ચાંદીની આયાતમાં થયેલો નોંધપાત્ર વધારો ભારતની વેપાર ખાધ પર દબાણ લાવી રહ્યો છે. વધુમાં, એનાલિસ્ટ્સ માને છે કે જ્યાં પ્રેશિયસ મેટલ્સ સ્થિતિસ્થાપકતા પ્રદાન કરી શકે છે, તેમનું પ્રદર્શન 2025 માં જોવા મળેલી સતત તેજીને બદલે હવે સ્થિર થઈ શકે છે. લાંબા ગાળે, ઇક્વિટીએ ઐતિહાસિક રીતે પ્રેશિયસ મેટલ્સ કરતાં વધુ સારું પ્રદર્શન કર્યું છે, જે કોર્પોરેટ કમાણી વૃદ્ધિ દ્વારા સંચાલિત છે. હાલનો ટ્રેન્ડ ઇક્વિટીઝને કાયમ માટે છોડવાને બદલે માત્ર કામચલાઉ પુનઃ ફાળવણી હોઈ શકે છે.
2026 માં આગળ જોતાં, એનાલિસ્ટ્સ મિશ્ર પરિણામોની અપેક્ષા રાખે છે. જ્યાં સુધી વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ યથાવત રહેશે ત્યાં સુધી પ્રેશિયસ મેટલ્સ પોર્ટફોલિયો માટે મહત્વપૂર્ણ હેજ (hedge) તરીકે કામ કરશે અને સ્થિરતા પ્રદાન કરશે. જોકે, કેટલાક આગાહીકારો માને છે કે ઇક્વિટીઝ ફરીથી નેતૃત્વ મેળવી શકે છે. સુધરતી કમાણી અને સ્થાનિક નીતિગત ટેકાને કારણે Nifty 50 આગામી વર્ષમાં લગભગ 10% પ્રાઈસ રિટર્ન આપી શકે છે. જોકે, બંને એસેટ ક્લાસમાં વોલેટિલિટી ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે. સારી રીતે સંતુલિત પોર્ટફોલિયો માટે, પ્રેશિયસ મેટલ્સમાં સામાન્ય રીતે **10-15%**નું શિસ્તબદ્ધ ફાળવણી કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. સુરક્ષિત રોકાણ સંપત્તિઓ પ્રત્યેનો ચાલુ પસંદગી સૂચવે છે કે વૈશ્વિક આર્થિક પરિસ્થિતિઓ વિકસિત થતાં પ્રેશિયસ મેટલ્સ રોકાણકારની રણનીતિનો એક મહત્વપૂર્ણ, જોકે સંભવિતપણે ઓછો પ્રબળ, ભાગ બની રહેશે.