ભૌગોલિક તણાવ અને ટેરિફની અસ્થિરતા: Gold-Silver માં તેજીનું મુખ્ય કારણ
આજના બજારમાં Gold અને Silver ના ભાવમાં નોંધપાત્ર તેજી જોવા મળી રહી છે. તેનું મુખ્ય કારણ US-Iran વચ્ચે ચાલી રહેલી વાટાઘટોને લઈને વધી રહેલી ભૌગોલિક ચિંતાઓ અને યુએસમાં નવા ટેરિફ (tariffs) ને લઈને સર્જાયેલી અનિશ્ચિતતા છે. રોકાણકારો સુરક્ષા શોધતા આ મૂલ્યવાન ધાતુઓ તરફ વળ્યા છે, જેના કારણે યુએસ ડોલર ઇન્ડેક્સ (DXY) માં પણ નરમાઈ જોવા મળી રહી છે.
- Spot gold $5,186.09 પ્રતિ ઔંસના સ્તરને સ્પર્શી ગયું છે.
- Silver લગભગ $89.13 પ્રતિ ઔંસ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે.
આ તેજીમાં US-Iran વચ્ચેના વધી રહેલા રાજકીય તણાવનો મોટો ફાળો છે. ઈરાન નવા પ્રસ્તાવો રજૂ કરવા તૈયારી કરી રહ્યું છે, જ્યારે અમેરિકા મધ્ય પૂર્વમાં સૈનિકોની ગોઠવણી કરી રહ્યું છે. આ ઉપરાંત, યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટે 20 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ કેટલાક ટેરિફ રદ કર્યા હતા, પરંતુ તરત જ 24 ફેબ્રુઆરી, 2026 થી Section 122 હેઠળ 15% નો નવો ટેરિફ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. આનાથી વૈશ્વિક વેપાર અને ખાસ કરીને મેટલ સેક્ટર પર અનિશ્ચિતતા વધી છે. આ બધાની વચ્ચે, યુએસ ડોલર ઇન્ડેક્સ (DXY) પણ નબળો પડીને 97.5796 પર આવી ગયો છે, જે છેલ્લા એક વર્ષમાં 9.01% નો ઘટાડો દર્શાવે છે.
ફુગાવાના સંકેતો, Fed ની જટિલ નીતિ અને વિરોધાભાસી અંદાજો
ભૌગોલિક પરિબળો ઉપરાંત, આર્થિક પરિસ્થિતિ પણ બજાર માટે મહત્વપૂર્ણ છે. જાન્યુઆરી 2026 માં યુએસનો વાર્ષિક ફુગાવો ઘટીને 2.4% થયો છે, જ્યારે કોર ફુગાવો 2.5% પર છે. ફુગાવાના આ ઘટાડાને કારણે Federal Reserve (Fed) ની ભવિષ્યની નાણાકીય નીતિઓ અંગે અલગ અલગ અંદાજો લગાવવામાં આવી રહ્યા છે.
Fed એ તેનો ફેડરલ ફંડ્સ રેટ ટાર્ગેટ રેન્જ 3.50%-3.75% પર જાળવી રાખ્યો છે અને ડેટા-આધારિત નિર્ણય લેવાનો સંકેત આપ્યો છે. શરૂઆતમાં બજારો બે 25-બેસિસ પોઈન્ટ ના રેટ કટની અપેક્ષા રાખી રહ્યા હતા, પરંતુ હવે કેટલાક ત્રણ કે તેથી વધુ કટની શક્યતા જોઈ રહ્યા છે. જોકે, J.P. Morgan Global Research માને છે કે Fed 2026 દરમિયાન રેટ યથાવત રાખશે. નવા Fed ચેરમેન તરીકે Kevin Warsh ની નિમણૂક અંગેની અટકળો પણ બજારમાં ચર્ચાઈ રહી છે, જે સંભવિત રીતે વધુ આક્રમક રેટ ઘટાડાનો સંકેત આપી શકે છે.
ભવિષ્યનો માર્ગ: Gold-Silver માટે શું છે સંભાવનાઓ?
વિશ્લેષકોના મતે, Gold માટે વર્ષના અંત સુધીમાં $6,300 પ્રતિ ઔંસ થી લઈને $7,000-$8,000 સુધીના ભાવનો અંદાજ છે. Silver માટે પણ $88 થી ઉપર કે લગભગ $85 નો અંદાજ લગાવવામાં આવી રહ્યો છે.
ઐતિહાસિક રીતે, ભૌગોલિક ઘટનાઓ અને આર્થિક અનિશ્ચિતતા Gold અને Silver જેવી સલામત સંપત્તિઓને ફાયદો કરાવે છે. આ ઉપરાંત, સેન્ટ્રલ બેંકો દ્વારા Gold ની સતત ખરીદી અને Solar Energy તથા Electric Vehicles જેવા ક્ષેત્રોમાં Silver ની વધતી ઔદ્યોગિક માંગ પણ તેના ભાવને ટેકો પૂરો પાડે છે.
જોકે, Fed તેના 2% ના ફુગાવાના લક્ષ્યાંક પર અડગ રહી શકે છે. જો ભૌગોલિક તણાવ ઓછો થાય અથવા ટેરિફ નીતિ સ્થિર થાય, તો રોકાણકારો જે 'fear premium' ચૂકવી રહ્યા છે તે ઘટી શકે છે. Fed ની વર્તમાન સાવચેતીભરી નીતિ અને રેટ કટ અંગેની અનિશ્ચિતતા આ તેજી પર દબાણ લાવી શકે છે.
આગળ જતા, Gold અને Silver બજાર US-Iran સંબંધો, નવા ટેરિફનો અમલ અને Fed ની નાણાકીય નીતિ અંગેના નિર્ણયો પર ખૂબ આધાર રાખશે. વિશ્લેષકો ભાવોમાં ભવિષ્યના વધારાની દિશા અંગે વહેંચાયેલા છે, પરંતુ બજારમાં વોલેટિલિટી (volatility) ચાલુ રહેવાની પૂરી સંભાવના છે.