સોના-ચાંદીના ભાવ ઘટ્યા: અમેરિકી ડોલર મજબૂત અને વ્યાજ દર વધવાની ચિંતા

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં અમેરિકી ડોલર મજબૂત થતાં સોનાના ભાવમાં **0.46%** નો ઘટાડો નોંધાયો છે અને ભાવ **$4,063.80** પ્રતિ ઔંસ રહ્યા છે. વ્યાજ દરો વધવાની અપેક્ષા ભાવ પર દબાણ લાવી રહી છે, જ્યારે રોકાણકારોનું ધ્યાન હવે આગામી યુએસ રોજગાર ડેટા પર કેન્દ્રિત થયું છે.

શું થયું?

2 જુલાઈ, 2026 ના રોજ શરૂઆતી વેપારમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પોટ ગોલ્ડ 0.46% ઘટીને $4,063.80 પ્રતિ ઔંસ પર પહોંચ્યું હતું. કોમેક્સ એક્સચેન્જ પર ચાંદીમાં પણ સમાન વલણ જોવા મળ્યું હતું, જેમાં 0.16% નો ઘટાડો નોંધાયો હતો અને ભાવ $60.41 પ્રતિ ઔંસ રહ્યા હતા. આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ અમેરિકી ડોલરની મજબૂતી છે, જેના કારણે ડોલરમાં ભાવ ધરાવતી કિંમતી ધાતુઓ અન્ય ચલણ ધરાવતા લોકો માટે મોંઘી બની જાય છે.

વ્યાજ દરનું કનેક્શન

સોનાને ઘણીવાર 'નોન-યીલ્ડિંગ' એસેટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તે કોઈ વ્યાજ કે ડિવિડન્ડ ચૂકવતું નથી. જ્યારે વ્યાજ દરોમાં વધારાની અપેક્ષાઓ વધે છે, ત્યારે રોકાણકારો ઘણીવાર તેમના નાણાં બોન્ડ્સ અથવા વ્યાજ-ધરાવતી બેંક ડિપોઝિટ જેવી વધુ સારા વળતર આપતી સંપત્તિઓમાં રોકાણ કરવાનું પસંદ કરે છે. પરિણામે, યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરો જાળવી રાખવાની અથવા વધારવાની સંભાવના સોનાના ભાવ પર દબાણ બનાવે છે, કારણ કે ધાતુ રાખવાનો તક ખર્ચ (opportunity cost) વધી જાય છે.

સ્થાનિક બજારની સ્થિતિ

સ્થાનિક મોરચે, ચાલ મિશ્ર રહી છે. મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર 1 જુલાઈ ના રોજ, ઓગસ્ટ કોન્ટ્રાક્ટ માટે ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ 0.03% ઘટીને ₹1,44,389 પ્રતિ 10 ગ્રામ પર બંધ રહ્યા હતા. દરમિયાન, સપ્ટેમ્બર કોન્ટ્રાક્ટ માટે સિલ્વર ફ્યુચર્સે 0.67% નો વધારો દર્શાવ્યો હતો અને ₹2,30,100 પ્રતિ કિલોગ્રામ પર સ્થિર થયા હતા. આ આંકડા વૈશ્વિક આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવોની તુલનામાં ભારતીય બજારમાં કાર્યરત વિવિધ માંગ અને પુરવઠા પરિબળોને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

યુએસ રોજગાર ડેટા શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?

બજાર સહભાગીઓ હવે આગામી યુએસ આર્થિક અહેવાલો પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે, ખાસ કરીને ADP રોજગાર ફેરફાર, નોન-ફાર્મ પેરોલ અને રાષ્ટ્રીય બેરોજગારીના આંકડા. આ સૂચકાંકો નિર્ણાયક છે કારણ કે તેઓ ફેડરલ રિઝર્વના નીતિગત નિર્ણયોને પ્રભાવિત કરે છે. મજબૂત રોજગાર ડેટા મજબૂત અર્થતંત્ર સૂચવે છે, જે સેન્ટ્રલ બેંકને ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવા માટે લાંબા સમય સુધી ઊંચા વ્યાજ દરો જાળવી રાખવા પ્રોત્સાહિત કરી શકે છે. તેનાથી વિપરીત, નબળો નોકરી ડેટા વ્યાજ દરોમાં ઘટાડાની અટકળો તરફ દોરી શકે છે, જે સામાન્ય રીતે સોનાના ભાવ માટે સહાયક રહેશે.

રોકાણકારોએ શું ધ્યાનમાં રાખવું?

બુલિયન માર્કેટમાં નજર રાખતા રોકાણકારોએ ભાવની હિલચાલમાં સ્પષ્ટ વલણ મેળવવા માટે આગામી યુએસ રોજગાર રિલીઝ પર નજર રાખવી જોઈએ. આ ઉપરાંત, રૂપિયા-ડોલરના વિનિમય દર અને આંતરરાષ્ટ્રીય બુલિયન ભાવો વચ્ચેનો સંબંધ સ્થાનિક MCX ફ્યુચર્સને પ્રભાવિત કરવાનું ચાલુ રાખશે. આગામી સત્રોમાં બજાર સહભાગીઓ માટે સોનાની વર્તમાન ટેકનિકલ સપોર્ટ સ્તર જાળવી રાખવાની ક્ષમતા પણ એક મુખ્ય પરિબળ રહેશે.