આજે સોનાના ભાવમાં સતત બીજા દિવસે તેજી જોવા મળી છે અને તેની કિંમત **$4,043.52** પ્રતિ ઔંસ પર પહોંચી ગઈ છે. અમેરિકાના અપેક્ષા કરતાં નબળા જોબ ગ્રોથ (job growth) અને ફેડરલ રિઝર્વના (Federal Reserve) ચેરમેનની ટિપ્પણીઓએ મોનેટરી પોલિસી (monetary policy) માં ફેરફારની આશાઓ જગાવી છે. જોકે, મજબૂત યુએસ ડોલર (US dollar) સોનાની વધુ તેજીને રોકી રહ્યો છે.
શું થયું?
સોનાના ભાવમાં સતત બીજા દિવસે તેજીનો માહોલ યથાવત રહ્યો છે અને તેનો ભાવ $4,043.52 પ્રતિ ઔંસ પર પહોંચી ગયો છે. આ તેજી પાછળ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના તાજેતરના આર્થિક ડેટા (economic data) અને ફેડરલ રિઝર્વની ટિપ્પણીઓ કારણભૂત છે, જેનાથી કિંમતી ધાતુઓના બજારમાં નવી આશા જાગી છે. રોકાણકારો ફેડરલ રિઝર્વ વ્યાજ દરમાં વધારાની ગતિ ધીમી પાડશે તેવી શક્યતા જોઈ રહ્યા છે, જેણે બજારના સેન્ટિમેન્ટમાં (market sentiment) ફેરફાર દર્શાવ્યો છે.
નબળો યુએસ જોબ્સ ડેટા કેમ મહત્વનો છે?
આ ભાવમાં વધારાનું મુખ્ય કારણ યુએસ પ્રાઇવેટ સેક્ટરનો જોબ્સ રિપોર્ટ (US private sector jobs report) છે, જેમાં જૂન મહિનામાં માત્ર 98,000 નવી નોકરીઓ ઉમેરાઈ હોવાનું દર્શાવાયું છે. આ આંકડો બજારની 118,000 ની અપેક્ષા કરતાં ઓછો અને મે મહિનાના સુધારેલા આંકડા કરતાં પણ નીચો છે. રોકાણકારો માટે, આ ડેટા લેબર માર્કેટ (labor market) ઠંડો પડી રહ્યો હોવાનો સંકેત આપે છે.
જ્યારે લેબર માર્કેટ નબળો પડે છે, ત્યારે તે સામાન્ય રીતે સૂચવે છે કે અર્થતંત્ર ધીમું પડી રહ્યું છે. ઐતિહાસિક રીતે, આ સોના માટે ફાયદાકારક રહ્યું છે કારણ કે તે ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરો ઘટાડવાની અથવા વધુ વધારો રોકવાની શક્યતા વધારે છે. સોનું કોઈ વ્યાજ ચૂકવતું નથી, તેથી જ્યારે વ્યાજ દરો નીચા રહેવાની કે ઘટવાની અપેક્ષા હોય ત્યારે તે રોકાણકારો માટે વધુ આકર્ષક વિકલ્પ બની જાય છે.
ફેડની ટિપ્પણીઓ અને બજારની અપેક્ષાઓ
ECB ફોરમમાં ફેડરલ રિઝર્વના ચેરમેન કેવિન વોર્શ (Kevin Warsh) ની તાજેતરની ટિપ્પણીઓએ પણ આ વલણને વધુ ટેકો આપ્યો છે. તેમણે જણાવ્યું કે ફુગાવાના જોખમો (inflation risks) ઘટ્યા છે, જેનાથી એવી આશા જાગી છે કે સેન્ટ્રલ બેંકનું આક્રમક ટાઇટનિંગ સાયકલ (tightening cycle) સમાપ્ત થવાની નજીક હોઈ શકે છે. જોકે, એ નોંધવું અગત્યનું છે કે બજાર હજુ સંપૂર્ણપણે સહમત નથી. ટ્રેડર્સ હજુ પણ વર્ષના બાકીના સમયગાળા માટે ઓછામાં ઓછા એક રેટ હાઈકની (rate hike) ગણતરી કરી રહ્યા છે, જેમાં સપ્ટેમ્બર અને ડિસેમ્બર માં સંભવિત વધારા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. આ દર્શાવે છે કે આશાવાદ હોવા છતાં, બજાર ફેડના આગામી પગલાં અંગે સાવચેત છે.
ડોલરનું સંતુલન
જ્યારે અર્થતંત્રના ઠંડા પડવાના સંકેતો સોના માટે અનુકૂળ છે, ત્યારે યુએસ ડોલરની મજબૂતી ભાવ પર કુદરતી મર્યાદા લગાવી રહી છે. યુએસ ડોલર ઇન્ડેક્સ (US Dollar Index) 101.43 પર મજબૂત રહ્યો. કારણ કે સોનું વૈશ્વિક સ્તરે યુએસ ડોલરમાં ભાવે છે, મજબૂત ચલણ ધાતુને અન્ય ચલણનો ઉપયોગ કરતા ખરીદદારો માટે વધુ મોંઘી બનાવે છે. આ વ્યસ્ત સંબંધ ઘણીવાર સોનાની રેલીની ગતિ અને હદને મર્યાદિત કરે છે, ભલે અન્ય પરિબળો હકારાત્મક હોય.
રોકાણકારોએ આગળ શું જોવું જોઈએ?
આગળ જોતાં, રોકાણકારો બે મુખ્ય ક્ષેત્રો પર ધ્યાન આપી રહ્યા છે. પ્રથમ, આગામી યુએસ આર્થિક ડેટા (US economic data) એ પુષ્ટિ કરવા માટે નિર્ણાયક બનશે કે લેબર માર્કેટમાં મંદી એક અસ્થાયી ક્ષણિક ઝટકો છે કે લાંબા ગાળાનો ટ્રેન્ડ. આ ડેટા ફેડરલ રિઝર્વના ભવિષ્યની નીતિગત દિશા નક્કી કરશે.
બીજું, ભૌગોલિક રાજકીય વિકાસ (geopolitical developments), ખાસ કરીને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઈરાન વચ્ચેની શાંતિ મંત્રણા, રડાર પર છે. જ્યારે મધ્યસ્થીઓએ કેટલીક પ્રગતિ જણાવી છે, ત્યારે બજાર નક્કર પરિણામોની રાહ જોઈ રહ્યું છે. રોકાણકારો આ વાટાઘાટો કેવી રીતે વિકસિત થાય છે તેના પર નજર રાખી શકે છે, કારણ કે કોઈપણ સમાધાન અથવા તણાવ વધારો સોના જેવી સુરક્ષિત સંપત્તિઓમાં રોકાણકારોની રુચિમાં અચાનક ફેરફાર લાવી શકે છે.