જુલાઈના મધ્યભાગથી સોનાના ભાવમાં **17%** થી વધુનો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. અમેરિકાની નાણાકીય સ્થિતિ અને ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અંગેની ચિંતાઓએ રોકાણકારોને સોના તરફ વાળ્યા છે.
સોનામાં આ તેજીનું કારણ શું?
જુલાઈના મધ્યભાગથી સોનાના ભાવમાં 17% થી વધુનો વધારો થયો છે અને તે મે મહિનાના મધ્યભાગ પછીના સર્વોચ્ચ સ્તરે પહોંચી ગયા છે. આ તેજી પાછળ મુખ્યત્વે યુ.એસ. સરકારની નાણાકીય સ્થિતિ અને વૈશ્વિક આર્થિક અસ્થિરતા અંગે રોકાણકારોની ચિંતા મુખ્ય છે.
'Debasement Trade' નો દબદબો
બજાર વિશ્લેષકો આ તેજીને 'debasement trade' તરીકે ઓળખાવી રહ્યા છે. જ્યારે રોકાણકારોને એવી ચિંતા થાય છે કે વધુ પડતા દેવા અને નાણાકીય સિસ્ટમમાં નવા નાણાં આવવાને કારણે સરકારી ચલણનું મૂલ્ય ઘટી શકે છે, ત્યારે તેઓ સોના જેવી સુરક્ષિત સંપત્તિઓ તરફ વળે છે. ખાસ કરીને, યુ.એસ.નું કુલ રાષ્ટ્રીય દેવું ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં $40 ટ્રિલિયનનો આંકડો વટાવી ગયું છે, જેના કારણે ઘણા રોકાણકારો ચલણના અવમૂલ્યન સામે રક્ષણ મેળવવા માટે સોનામાં રોકાણ કરી રહ્યા છે.
યુ.એસ. ટ્રેઝરી અને બોન્ડ યીલ્ડ્સની ભૂમિકા
યુ.એસ. ટ્રેઝરી દ્વારા ચાલુ બોન્ડ બાયબેક (Bond Buyback) ઓપરેશન્સ પણ આ તેજીમાં ફાળો આપી રહ્યા છે. આ કાર્યક્રમો બજારમાં રોકડ પ્રવાહ જાળવી રાખવા અને તરલતાને ટેકો આપવા માટે રચાયેલ છે. જોકે, આનાથી ટ્રેઝરી બોન્ડ યીલ્ડ્સ પર દબાણ આવે છે. જ્યારે બોન્ડ યીલ્ડ્સ ઘટે છે, ત્યારે સોનું રોકાણકારો માટે વધુ આકર્ષક બને છે કારણ કે તે વ્યાજ ચૂકવણી પર આધારિત નથી.
ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને તેલના ભાવ
તાજેતરના ભૌગોલિક રાજકીય તણાવો, ખાસ કરીને યુ.એસ. અને ઈરાન વચ્ચેના, વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનમાં અનિશ્ચિતતા ઊભી કરી છે. આના કારણે બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ $92 થી $94 પ્રતિ બેરલની રેન્જમાં પહોંચી ગયા છે. જ્યારે વૈશ્વિક સંઘર્ષો તેલ પુરવઠા અને આર્થિક સ્થિરતાને જોખમમાં મૂકે છે, ત્યારે સોનાને પરંપરાગત રીતે સુરક્ષિત રોકાણ ગણવામાં આવે છે, જેના કારણે તેની માંગમાં વધારો થાય છે.
ડોલર ઈન્ડેક્સ અને સેન્ટ્રલ બેંકોની નીતિ
વધુમાં, યુ.એસ. ડોલર ઈન્ડેક્સ મે મહિનાના મધ્યભાગ પછીના નીચા સ્તરે આવી ગયો છે. જ્યારે ડોલર નબળો પડે છે, ત્યારે અન્ય ચલણ ધરાવતા ખરીદદારો માટે સોનું સસ્તું બને છે, જે તેની માંગને ટેકો આપે છે. વૈશ્વિક સેન્ટ્રલ બેંકો પણ સતત તેમની સોનાની અનામતોમાં વધારો કરી રહી છે, જે સોનાના ભાવને વધુ મજબૂત કરી રહી છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
રોકાણકારોએ ધ્યાન રાખવું જોઈએ કે આ તેજી જોખમો સાથે આવે છે. સોનાના ભાવ હાલમાં બજારના સેન્ટિમેન્ટ અને આર્થિક ડેટામાં ઝડપી ફેરફારો પ્રત્યે સંવેદનશીલ છે. જો ફેડરલ રિઝર્વ તેની વ્યાજ દર નીતિમાં ફેરફાર કરે છે અથવા બોન્ડ માર્કેટની અસ્થિરતા સ્થિર થાય છે, તો સોનાના ભાવમાં આ ઝડપી વધારો ધીમો પડી શકે છે. ઊંચા ભાવ રોકાણકારોને તીવ્ર ઘટાડાના જોખમમાં પણ મૂકી શકે છે જો ભૌગોલિક તણાવ અથવા નાણાકીય ભય જેવા મુખ્ય પરિબળો શાંત પડે.