Whalesbook
વૈશ્વિક ભય અને પ્રોફિટ-બુકિંગ: સોનામાં આવેલો મોટો ઘટાડો
વર્ષ 2026 ની શરૂઆતમાં સોનાના ભાવમાં એક મોટી અને આંચકાજનક કરેક્શન જોવા મળી છે. 29 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ $5,594.82 પ્રતિ ઔંસના ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચ્યા બાદ, સોનાના ભાવમાં અચાનક ઘટાડો શરૂ થયો. માત્ર 30 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ 10% નો ઘટાડો નોંધાયો, જે 1983 પછીનો સૌથી મોટો એક દિવસીય ઘટાડો હતો. ત્યારબાદ 2 ફેબ્રુઆરી, 2026 સુધીમાં, સોનાના ભાવમાં કુલ 16% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો, જેના કારણે લગભગ $900 પ્રતિ ઔંસનો ઘટાડો થયો અને વર્ષની શરૂઆતની મોટાભાગની તેજી ધોવાઈ ગઈ.
ઘટાડાના મુખ્ય કારણો: અનેક પરિબળોની અસર
આ મોટા ઘટાડા પાછળ કોઈ એક કારણ નથી, પરંતુ અનેક પરિબળોએ સાથે મળીને વેચાણનું દબાણ વધાર્યું. મુખ્ય કારણોમાં નીચે મુજબનો સમાવેશ થાય છે:
- પ્રોફિટ-બુકિંગ: જે રોકાણકારોએ અગાઉની તેજીનો લાભ લીધો હતો, તેઓ નફો બુક કરવા માટે સક્રિય થયા.
- યુએસ ડોલરમાં તેજી: યુએસ ડોલર ઇન્ડેક્સમાં નોંધપાત્ર ઉછાળો જોવા મળ્યો, જે ઐતિહાસિક રીતે સોનાના ભાવ પર દબાણ લાવે છે.
- CME માર્જિનની જરૂરિયાતમાં વધારો: CME ગ્રુપ (Chicago Mercantile Exchange) એ ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ્સ માટે માર્જિનની જરૂરિયાતો 6% થી 8% (સામાન્ય જોખમ પ્રોફાઇલ) અને 6.6% થી 8.8% (વધુ જોખમ પ્રોફાઇલ) સુધી વધારી દીધી. આનાથી ટ્રેડિંગ ખર્ચ વધ્યો અને રોકાણકારોએ પોઝિશન્સ લિક્વિડેટ કરવી પડી.
- ફેડ ચેરમેન અંગેના સંકેતો: યુએસ ફેડરલ રિઝર્વના સંભવિત અધ્યક્ષ તરીકે કેવિન વોર્શના નામની ચર્ચાએ પણ સેન્ટિમેન્ટ બદલ્યું. વોર્શ વ્યાજ દરો વધારવાની નીતિ માટે જાણીતા છે, જે સોના જેવી નોન-યીલ્ડિંગ એસેટ્સ (non-yielding assets) માટે પ્રતિકૂળ ગણાય છે.
નાણા મંત્રીનું વલણ અને બજેટની સ્થિતિ
નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે આ અસ્થિરતા અંગે જણાવ્યું કે વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓને કારણે સોનાના ભાવમાં આ વધઘટ જોવા મળી રહી છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે કોઈ એક ચલણ પર રોકાણકારોનો વિશ્વાસ ઘટવાને કારણે તેઓ સોના તરફ વળી રહ્યા છે. જોકે, બજારની અપેક્ષાઓથી વિપરીત, યુનિયન બજેટ 2026 માં સોના પર લાગતી ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી (Import Duty) માં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.
ભવિષ્યનો દૃષ્ટિકોણ: તેજીનો વિશ્વાસ યથાવત
તાજેતરના મોટા ઘટાડા છતાં, અનેક મોટી નાણાકીય સંસ્થાઓ સોનાના ભાવ અંગે હજુ પણ તેજીનો વિશ્વાસ ધરાવે છે. UBS એ 2026 ના મધ્ય સુધીમાં સોનાના ભાવ $6,200 પ્રતિ ઔંસ સુધી પહોંચવાની આગાહી કરી છે, જ્યારે JP Morgan એ વર્ષના અંત સુધીમાં $6,300 પ્રતિ ઔંસનો ટાર્ગેટ આપ્યો છે. Deutsche Bank એ પણ $6,000 પ્રતિ ઔંસનો ટાર્ગેટ જાળવી રાખ્યો છે. આ અનુમાનો સૂચવે છે કે ટૂંકા ગાળાની અસ્થિરતા ચાલુ રહી શકે છે, પરંતુ મધ્યમ ગાળામાં માંગ અને સેન્ટ્રલ બેંકો દ્વારા સોનાની ખરીદી ભાવને ટેકો આપશે તેવી અપેક્ષા છે.