Whalesbook
ભારતમાં તેજી, વૈશ્વિકમાં મંદી: શું છે કારણ?
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાના ભાવમાં મોટી ઉથલપાથલ જોવા મળી રહી છે. જ્યાં એક તરફ વૈશ્વિક સ્તરે સોનું ઘટી રહ્યું છે, ત્યાં બીજી તરફ ભારતમાં તેની કિંમતો વધી રહી છે. આ વિરોધાભાસી સ્થિતિ પાછળ અનેક આર્થિક પરિબળો જવાબદાર છે.
Fed રેટનો ડર, ફુગાવાની ચિંતાએ વૈશ્વિક સોનાને પાડ્યું:
વૈશ્વિક સ્તરે સોનાના ભાવ પર US ફેડરલ રિઝર્વ (Fed) ની મોનેટરી પોલિસીનો મોટો પ્રભાવ જોવા મળી રહ્યો છે. માર્ચ 2026 માટે યુએસ CPI (Consumer Price Index) માં 3.25% નો મોટો ઉછાળો આવવાની શક્યતા છે, જ્યારે વાર્ષિક ફુગાવો 3.71% સુધી પહોંચી શકે છે. આ ફુગાવાના દબાણ અને મજબૂત લેબર માર્કેટને કારણે, બજારોએ 2026 માં ફેડ દ્વારા વ્યાજ દરોમાં ઘટાડો થવાની અપેક્ષા ઘણી ઘટાડી દીધી છે. ફેડના મુખ્ય દર 3.50%-3.75% પર યથાવત રહેવાની શક્યતા છે. આ કડક મોનેટરી પોલિસીને કારણે યુએસ ડોલર મજબૂત બન્યો છે. DXY ઇન્ડેક્સ પર ડોલર 100 ની ઉપર ગયો છે, જે સોના જેવી નોન-યીલ્ડ એસેટ્સને ઓછી આકર્ષક બનાવે છે.
ભારતની માંગ અને સરકારી નીતિ:
આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ છતાં, ભારતીય સોનાના ભાવ દુબઈના ભાવ કરતાં લગભગ 10.34% પ્રીમિયમ જાળવી રહ્યા છે. આ મજબૂત સ્થાનિક માંગ સૂચવે છે. એપ્રિલ-ફેબ્રુઆરી 2025-26 દરમિયાન સોનાની આયાતમાં 28.7% નો વધારો થયો હતો, જેના કારણે વેપાર ખાધ (Trade Deficit) વધી હતી. આ પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા, ભારતીય સરકારે 2 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ તાત્કાલિક અસરથી તમામ સોનાની વસ્તુઓની આયાત પર નિયંત્રણો લાદ્યા છે. આ પગલાં સ્થાનિક બજાર વ્યવસ્થાપનનો સંકેત આપે છે.
'સેફ હેવન' તરીકે સોનાની સ્થિતિ:
વર્તમાન બજાર વલણો સૂચવે છે કે સોનું 'સેફ હેવન' તરીકે તેની ભૂમિકા નિભાવવામાં સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે. રોકાણકારો વધુ વળતર આપતી એસેટ્સ તરફ વળી રહ્યા છે. J.P. Morgan અને Goldman Sachs જેવા બ્રોકરેજે 2026 માટે $5,000-$6,300 જેવા લાંબા ગાળાના ભાવ લક્ષ્યાંકો જાળવી રાખ્યા છે, પરંતુ ટૂંકા ગાળામાં મોટા ભાવ ફેરફારોના જોખમને સ્વીકારે છે. ફુગાવામાં ઘટાડો અને સેન્ટ્રલ બેંકો દ્વારા વ્યાજ દરોમાં ઘટાડો શરૂ થાય ત્યારે જ સોનું ફરીથી 'સેફ હેવન' તરીકે તેની સ્થિતિ મજબૂત કરી શકે છે.