ભૂ-રાજకీయ ચિંતાઓ અને નબળા ડોલર વચ્ચે સોનાએ સર્વોચ્ચ વિક્રમી સ્તર હાંસલ કર્યું

### વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાએ સોનાની તેજીને વેગ આપ્યો

વધતા ભૂ-રાજકીય તણાવ અને યુએસ ડોલર ઇન્ડેક્સ (US Dollar Index) માં નબળાઈ આવવાને કારણે 23 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ સોનાના ભાવે વિક્રમી ઊંચાઈ હાંસલ કરી. યુએસ ડોલર ઇન્ડેક્સ (DXY) લગભગ 98.33 ની આસપાસ ઘણા મહિનાઓના નીચા સ્તરે ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો, જે ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરમાં ઘટાડા (rate cuts) અંગે બદલાતી અપેક્ષાઓને કારણે થયું હતું. નબળો ડોલર સામાન્ય રીતે અન્ય ચલણો ધરાવતા લોકો માટે કિંમતી ધાતુઓને વધુ સુલભ બનાવે છે, જેનાથી આંતરરાષ્ટ્રીય માંગ વધે છે. યુએસ, યુરોપ અને ગ્રીનલેન્ડ જેવા પ્રદેશોમાં થયેલી ઘટનાઓએ વૈશ્વિક અસ્થિરતાના સમયગાળા દરમિયાન સોનાની 'સેફ-હેવન' (safe-haven asset) સંપત્તિ તરીકેની આકર્ષણશક્તિમાં વધારો કર્યો છે. તાજેતરના યુએસ આર્થિક ડેટા જે ફુગાવામાં ઘટાડો (disinflation) સૂચવે છે, તેણે ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા સંભવિત નાણાકીય નીતિમાં રાહત (monetary policy easing) ની અપેક્ષાઓને વધુ મજબૂત બનાવી છે, જે ઐતિહાસિક રીતે સોના જેવી બિન-વ્યાજ-ધરાવતી સંપત્તિઓને ટેકો આપે છે. વિશ્લેષકો અપેક્ષા રાખે છે કે આ સતત જોખમો અને અનુકૂળ ચલણ વાતાવરણને કારણે સોનાના ભાવમાં વધારો ચાલુ રહેશે.

### ભારતીય પ્રીમિયમ ગોલ્ડ માર્કેટ

ભારતમાં, 24-કેરેટ સોનાનો ભાવ 23 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ 10 ગ્રામ દીઠ ₹158,500 પર પહોંચ્યો, જે તેના અગાઉના બંધ ભાવ કરતાં ₹1,520 નો વધારો દર્શાવે છે. આ ભાવ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારો કરતાં નોંધપાત્ર પ્રીમિયમ દર્શાવે છે; ભારતમાં 24-કેરેટ સોનું દુબઈ કરતાં લગભગ 40.49% વધુ મોંઘુ હતું. આ તફાવત મુખ્યત્વે આયાત જકાત અને સ્થાનિક બજારની ગતિશીલતા સહિતના ઘરેલું પરિબળોથી પ્રભાવિત છે. ભારતનો અસરકારક સોના આયાત જકાત 6% (5% બેઝિક કસ્ટમ્સ ડ્યુટી અને 1% એગ્રીકલ્ચર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ડેવલપમેન્ટ સેસ) છે, જેણે અગાઉની ઊંચી જકાત વ્યવસ્થાઓની તુલનામાં સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવો વચ્ચેનું અંતર ઘટાડવામાં મદદ કરી છે. ઊંચા ભાવ હોવા છતાં, સોનાની ઘરેલું માંગ મજબૂત રહે છે, ખાસ કરીને રોકાણ ખરીદીથી પ્રેરિત છે, જેમાં ભારતીય ગોલ્ડ ETFs એ ડિસેમ્બર 2025 માં અભૂતપૂર્વ ઇનફ્લોઝ (inflows) જોયા હતા. જ્યારે ઊંચા ભાવે ઘરેણાંની ખરીદીના વોલ્યુમને ઘટાડ્યું છે, જેના કારણે ગ્રાહકો હળવા વજનની વસ્તુઓ તરફ વળ્યા છે, ત્યારે એકંદરે સેન્ટિમેન્ટ મજબૂત માંગ દર્શાવે છે.

### વિસ્તૃત કિંમતી ધાતુઓનું પ્રદર્શન અને દૃષ્ટિકોણ

સોનાની મજબૂત કામગીરી ચાંદીના ભાવમાં થયેલી નોંધપાત્ર તેજી સાથે થઈ રહી છે, જેણે વિક્રમી ઊંચાઈઓ પણ હાંસલ કરી છે અને 2026 ની શરૂઆતમાં ટકાવારીની દ્રષ્ટિએ સોના કરતાં વધુ સારું પ્રદર્શન કર્યું છે. ચાંદીના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે, $90 પ્રતિ ઔંસની મર્યાદા વટાવી છે, જે સુરક્ષિત આશ્રય સંપત્તિ તરીકે તેની બેવડી ભૂમિકા અને તેની નોંધપાત્ર ઔદ્યોગિક માંગ દ્વારા પ્રેરિત છે. વૈશ્વિક આગાહીઓ કિંમતી ધાતુઓ માટે સતત મજબૂતી સૂચવે છે. કેટલાક વિશ્લેષકો આગાહી કરે છે કે, ચાલુ ભૂ-રાજકીય જોખમો, કેન્દ્રીય બેંકો દ્વારા ડોલરથી વૈવિધ્યકરણ (diversification) અને અપેક્ષિત ફેડરલ રિઝર્વ વ્યાજ દરમાં ઘટાડો થવાને કારણે 2026 ના અંત સુધીમાં સોનાના ભાવ $5,000 પ્રતિ ઔંસ અથવા તેથી વધુ થઈ શકે છે. આવી તીવ્ર તેજી પછી નજીકના ગાળામાં અસ્થિરતા શક્ય છે, પરંતુ માળખાકીય માંગના ચાલકો અને પોર્ટફોલિયો ડાયવર્સિફાયર (portfolio diversifier) તરીકે ધાતુની ભૂમિકા ભાવ માટે મજબૂત આધાર પૂરો પાડશે તેવી અપેક્ષા છે. છૂટક રોકાણકારોને રોકાણના નિર્ણયો લેતી વખતે સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારના વલણો તેમજ ભૂ-રાજકીય વિકાસ પર નજર રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.