Whalesbook
વૈશ્વિક તણાવે ગોલ્ડ ફ્યુચર્સને આપ્યો વેગ
મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર ગોલ્ડ ફ્યુચર્સમાં શુક્રવારે મજબૂત તેજી જોવા મળી, જેનું મુખ્ય કારણ વૈશ્વિક ભૌગોલિક તણાવમાં થયેલો વધારો છે. ઇઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલી અસ્થિરતા વચ્ચે રોકાણકારો સેફ-હેવન (Safe-Haven) સંપત્તિઓ તરફ વળ્યા હતા. આ સ્થિતિએ એપ્રિલ 2026 ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટને 1.64% નો ઉછાળો અપાવ્યો, જેનાથી તે ₹1,41,783 પ્રતિ 10 ગ્રામના સ્તરે પહોંચ્યો. જૂન અને ઓગસ્ટ 2026 કોન્ટ્રાક્ટમાં પણ અનુક્રમે 1.35% અને 1.02% નો વધારો નોંધાયો હતો. આ તેજી બજારની વૈશ્વિક અસ્થિરતા પ્રત્યેની પ્રતિક્રિયા દર્શાવે છે.
ફ્યુચર્સમાં ઉછાળો, પણ ભૌતિક સોનાના ભાવમાં ઘટાડો
ફ્યુચર્સ માર્કેટના તેજીના સેન્ટિમેન્ટથી વિપરીત, ભારતના મુખ્ય શહેરોમાં ભૌતિક સોનાના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો. દિલ્હીમાં 24K સોનાનો ભાવ ₹218 ઘટીને ₹14,486 પ્રતિ ગ્રામ થયો, જ્યારે મુંબઈ અને અન્ય મેટ્રો શહેરોમાં પણ આ જ ટ્રેન્ડ જોવા મળ્યો. ચેન્નઈમાં 24K સોનાના ભાવમાં સૌથી વધુ ₹262 નો ઘટાડો થયો અને તે ₹14,651 પ્રતિ ગ્રામ પર સ્થિર થયો. આ વિસંગતતા ફ્યુચર્સ ટ્રેડિંગ અને સ્થાનિક ગ્રાહક માંગ વચ્ચેના ડાયનેમિક્સમાં તફાવત સૂચવે છે.
આર્થિક પરિબળો ભૌગોલિક તણાવ પર હાવી
વૈશ્વિક સ્તરે, મજબૂત યુએસ ડોલર (DXY 100.0028 પર પહોંચ્યો) અને ટ્રેઝરી યીલ્ડમાં વધારો સોના જેવી નોન-યીલ્ડિંગ (Non-Yielding) એસેટ્સ માટે પડકાર બની રહ્યા છે. ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા 2026 માં માત્ર એક જ રેટ કટની સંભાવના પણ ઊંચી યીલ્ડ અને મજબૂત ડોલરને સમર્થન આપે છે. આર્થિક પરિબળો, ખાસ કરીને વ્યાજ દરની સ્થિતિ અને ડોલરની મજબૂતી, ટૂંકા ગાળાના સોનાના ભાવને ભૌગોલિક ચિંતાઓ કરતાં વધુ પ્રભાવિત કરી રહ્યા છે. કેટલાક અહેવાલો સૂચવે છે કે સંઘર્ષની શરૂઆતથી જ સોનાના ભાવમાં લગભગ 14% નો ઘટાડો થયો છે, જે આર્થિક પરિબળોની અસર દર્શાવે છે.
લિક્વિડિટીની જરૂરિયાત અને લાંબા ગાળાનો આશાવાદ
ભૌગોલિક તણાવ સિવાય, રોકાણકારોની ઇક્વિટી અને બોન્ડ માર્કેટમાં માર્જિન કોલ (Margin Call) ચૂકવવા માટે સંપત્તિઓ લિક્વિડેટ (Liquidate) કરવાની જરૂરિયાત પણ સોનાના પરંપરાગત 'સેફ હેવન' સ્ટેટસને પડકારી રહી છે. આના કારણે ગોલ્ડ ETF માંથી આઉટફ્લો (Outflow) જોવા મળ્યો છે. યુએસ ડોલરની મજબૂતી અને વધતી જતી રિયલ યીલ્ડ (Inflation Adjusted Yields) પણ સોનાને ઓછું આકર્ષક બનાવે છે. જોકે, લાંબા ગાળા માટે, J.P. Morgan Global Research એ 2026 ના અંત સુધીમાં સોનાના ભાવ $5,055/oz થી $5,400/oz સુધી અને Wells Fargo એ $6,100 થી $6,300 પ્રતિ ઔંસ સુધી પહોંચવાની આગાહી કરી છે. આ આગાહી સેન્ટ્રલ બેંકો દ્વારા સોનાની ખરીદી અને ભવિષ્યમાં યીલ્ડ તેમજ યુએસ ડોલરમાં ઘટાડાની અપેક્ષા પર આધારિત છે, જે દર્શાવે છે કે ટૂંકા ગાળાની અસ્થિરતા છતાં, સોનાનું લાંબા ગાળાનું મહત્વ યથાવત રહેશે.