Brent crude oil ના ભાવ પ્રતિ બેરલ **$100** ની આસપાસ જળવાયેલા છે, કારણ કે વૈશ્વિક સ્તરે ઓઈલ સ્ટોરેજ અત્યંત નીચી સપાટીએ પહોંચી ગયા છે. માત્ર **10%** થી ઓછો જથ્થો ઉપલબ્ધ હોવાથી સપ્લાયની સ્થિતિ ગંભીર બની છે, જેની સીધી અસર ભારતીય ઓઈલ કંપનીઓના શેર પર જોવા મળી રહી છે.
સપ્લાયની ગંભીર સ્થિતિ
ભલે G7 દેશોએ માર્કેટમાં 100 મિલિયન બેરલ ક્રૂડ અને ડીઝલ ઉમેરવાના પ્રયાસો કર્યા હોય, પણ નિષ્ણાતો માને છે કે આ માત્ર કામચલાઉ રાહત છે. Saudi Aramco ના નેતૃત્વ સહિતના દિગ્ગજોએ ચેતવણી આપી છે કે આ માળખાકીય ખાધ (Structural Deficit) આગામી બે વર્ષ સુધી ચાલુ રહી શકે છે. સમસ્યા માત્ર ક્રૂડની જ નથી, પરંતુ ડીઝલ જેવા રિફાઈન્ડ પ્રોડક્ટ્સની પણ અછત સર્જાઈ છે.
ભૌગોલિક અને લોજિસ્ટિકલ જોખમો
Strait of Hormuz માં ચાલુ રહેલી અસ્થિરતા અને ટેન્કરોની અવરજવર પરના જોખમોને કારણે ઓઈલના ભાવમાં મોટું 'રિસ્ક પ્રીમિયમ' જોડાયેલું છે. વૈશ્વિક લોજિસ્ટિક્સ નેટવર્ક એટલું નાજુક છે કે કોઈપણ પ્રાદેશિક સંઘર્ષ તરત જ સપ્લાય પર મોટો આંચકો આપી શકે છે, જેની સામે માર્કેટ પાસે પૂરતો બફર સ્ટોક નથી.
ભારતીય રોકાણકારો માટે શું છે સંકેત?
ભારત તેની ક્રૂડ ઓઈલની જરૂરિયાતના 80% થી વધુ આયાત કરે છે, જેના કારણે ઊંચા ભાવ અર્થતંત્ર માટે પડકારરૂપ છે:
- Upstream કંપનીઓ: ONGC અને Oil India જેવી કંપનીઓ માટે આ સ્થિતિ લાભદાયક હોઈ શકે છે, કારણ કે તેમની આવક સીધી ક્રૂડના ભાવ સાથે જોડાયેલી છે.
- OMCs (ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ): Indian Oil Corporation, Bharat Petroleum, અને Hindustan Petroleum માટે માર્જિનનું દબાણ વધે છે. જો આ કંપનીઓ આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ વધારો ગ્રાહકો સુધી સંપૂર્ણપણે ન પહોંચાડી શકે, તો તેમની પ્રોફિટેબિલિટી પર અસર પડે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડના ભાવ અને સ્થાનિક ફ્યુઅલ રિટેલ પ્રાઈસ વચ્ચેનો તફાવત જ આ કંપનીઓના શેરની દિશા નક્કી કરશે.