વૈશ્વિક તેલના ભાવમાં આજે ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. મુખ્ય એનર્જી એજન્સીઓએ **2026** માટે માંગની આગાહીઓ ઘટાડી દીધી છે, જ્યારે યુ.એસ.ના ક્રૂડ ઈન્વેન્ટરીમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે.
તેલના ભાવ પર દબાણ વધારતા પરિબળો:
ગુરુવારે વૈશ્વિક તેલના ભાવમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ફ્યુચર્સ લગભગ 1.5% ઘટીને $87.69 પ્રતિ બેરલની આસપાસ પહોંચ્યું હતું. વેસ્ટ ટેક્સાસ ઈન્ટરમીડિયેટ (WTI) માં પણ લગભગ 1.6% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો અને તે $81.97 ની આસપાસ પહોંચ્યું હતું.
આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ યુ.એસ. એનર્જી ઈન્ફોર્મેશન એડમિનિસ્ટ્રેશન (EIA) નો અહેવાલ છે. EIA એ જણાવ્યું કે 7 ઓગસ્ટ ના રોજ પૂરા થયેલા સપ્તાહ દરમિયાન, યુ.એસ.ના કોમર્શિયલ ક્રૂડ ઈન્વેન્ટરીમાં 17.4 મિલિયન બેરલ નો અણધાર્યો વધારો થયો હતો. આ વધારો 1.4 મિલિયન બેરલ ના અનુમાન કરતાં ઘણો વધારે છે અને જાન્યુઆરી 2023 પછીનો સૌથી મોટો સાપ્તાહિક વધારો છે. જ્યારે તેલનો સ્ટોક અપેક્ષા કરતાં વધુ વધે છે, ત્યારે તે પુરવઠા કરતાં માંગ ઓછી હોવાનું સૂચવે છે, જે ભાવ ઘટાડવાનું દબાણ બનાવે છે.
માંગની આગાહીઓમાં ઘટાડો:
વૈશ્વિક તેલ વપરાશ અંગેની લાંબા ગાળાની અપેક્ષાઓ પણ ઓછી થઈ રહી છે. ઓર્ગેનાઈઝેશન ઓફ ધ પેટ્રોલિયમ એક્સપોર્ટિંગ કન્ટ્રીઝ (OPEC) અને ઈન્ટરનેશનલ એનર્જી એજન્સી (IEA) બંનેએ તેમની વાર્ષિક તેલ માંગની આગાહીઓમાં ઘટાડો કર્યો છે. OPEC હવે વૈશ્વિક તેલ માંગ વૃદ્ધિ 580,000 બેરલ પ્રતિ દિવસ રહેવાની ધારણા રાખે છે. IEA વધુ સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવી રહી છે અને 2026 માં વપરાશમાં 1.6 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ નો ઘટાડો થવાની આગાહી કરે છે, જે અગાઉના 1 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ ના સંકોચનના અંદાજ કરતાં ઓછો છે. આ સુધારા મુખ્યત્વે ઊંચા ઇંધણ ભાવોના આર્થિક પ્રભાવ અને યુએસ-ઈરાન સંઘર્ષ સાથે જોડાયેલા મર્યાદિત પુરવઠાને કારણે છે.
ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ ભાવને ટેકો આપે છે:
આ દબાણ છતાં, તેલના ભાવમાં મોટી કટોકટી જોવા મળી નથી. આનું મુખ્ય કારણ મધ્ય પૂર્વમાં ભૌગોલિક રાજકીય અનિશ્ચિતતા છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઈરાન વચ્ચે મધ્યવર્તી કરાર સુધી પહોંચવાના રાજદ્વારી પ્રયાસો સ્થગિત રહ્યા છે, જેના કારણે બજાર સંભવિત પુરવઠા વિક્ષેપોથી સાવચેત છે. વધુમાં, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને બાબ અલ-મંદેબ સ્ટ્રેટ જેવા મુખ્ય પરિવહન માર્ગો પરની પરિસ્થિતિ અસ્થિર રહે છે. આ માર્ગો પર જહાજો પર થયેલા સતત હુમલાઓએ તેલની હેરફેરને વધુ મુશ્કેલ અને ખર્ચાળ બનાવી દીધી છે.
ભારતીય રોકાણકારો માટે સૂચનો:
ભારતીય રોકાણકારો માટે, તેલના ભાવની ગતિવિધિઓ એક નિર્ણાયક પરિબળ છે. ભારત ક્રૂડ ઓઇલનો મોટો આયાતકાર હોવાથી, વૈશ્વિક સ્તરે નીચા ભાવો સામાન્ય રીતે દેશના વેપાર ખાધ અને ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવામાં મદદરૂપ થાય છે. જોકે, વર્તમાન પરિસ્થિતિ એક ખેંચતાણ જેવી છે: માંગની ચિંતાઓ ભાવોને નિયંત્રણમાં રાખી શકે છે, પરંતુ પુરવઠાના જોખમોને કારણે અસ્થિરતા ઊંચી રહેવાની શક્યતા છે. રોકાણકારોએ આગામી સાપ્તાહિક યુ.એસ. ઈન્વેન્ટરી ડેટા, મધ્ય પૂર્વમાં શિપિંગ સુરક્ષા અંગેના અપડેટ્સ અને કોઈપણ રાજદ્વારી વાટાઘાટોમાં પ્રગતિ પર નજીકથી નજર રાખવી જોઈએ.
