યુરોપમાં કાર્બન એલાઉન્સના ભાવ આ શિયાળામાં **€100** પ્રતિ ટનના સ્તરે પહોંચવાની ધારણા છે. મધ્ય પૂર્વમાં વધેલા તણાવને કારણે એનર્જી ક્રાઈસિસ સર્જાયો છે, જેના લીધે ફરી કોલસાનો ઉપયોગ વધ્યો છે. આ સ્થિતિ ભારતના સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ અને સિમેન્ટ સેક્ટર માટે મુશ્કેલી બની શકે છે કારણ કે યુરોપના CBAM નિયમો હેઠળ તેમને વધુ ખર્ચ કરવો પડી શકે છે.
કાર્બન પ્રાઈસમાં કેમ આવી રહ્યો છે ઉછાળો?
યુરોપમાં કાર્બન એમિશન પરમિટના ભાવમાં આ ઉછાળા પાછળ મધ્ય પૂર્વનું સંઘર્ષ મુખ્ય કારણ છે, જેના કારણે નેચરલ ગેસના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે. ગેસ મોંઘો થતા યુરોપના પાવર પ્લાન્ટ્સ હવે ફરીથી કોલસા પર નિર્ભર બન્યા છે. કોલસો વાપરવાથી કાર્બનનું ઉત્સર્જન વધે છે, પરિણામે કંપનીઓએ EU ના નિયમો મુજબ વધુ કાર્બન પરમિટ ખરીદવી પડે છે અને તેના ભાવમાં સીધો ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે.
ભારતીય કંપનીઓ પર શું અસર પડશે?
ભારતીય નિકાસકારો માટે અહીં Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) સૌથી મહત્વનો મુદ્દો છે. આ એક પ્રકારનો કાર્બન ટેક્સ છે જે યુરોપમાં વસ્તુઓ આયાત કરવા પર લાગે છે. સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ અને સિમેન્ટ જેવી વસ્તુઓના ઉત્પાદન દરમિયાન જે કાર્બન એમિશન થાય છે, તેની કિંમત હવે નિકાસકારોએ ચૂકવવી પડશે. જે કંપનીઓ મોટા પાયે યુરોપમાં નિકાસ કરે છે, તેમના પ્રોફિટ માર્જિન પર આ નિયમ દબાણ વધારી શકે છે.
શું આ સ્થિતિ કાયમી છે?
માર્કેટ નિષ્ણાતો માને છે કે આ ભાવ વધારો અસ્થાયી ચક્ર છે. અનુમાન છે કે 2027 ના બીજા હાફ સુધીમાં આ ભાવ ઘટીને €80 પ્રતિ ટનની નીચે આવી શકે છે, જો વૈશ્વિક એનર્જી માર્કેટ સ્થિર થાય અને નવી એનર્જી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ કાર્યરત થાય. અત્યારે રોકાણકારોએ યુરોપિયન માર્કેટમાં એનર્જી કોસ્ટ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટના સમાચારો પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.