Emkayનું મોટું અનુમાન: ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ₹90 પાર, ભારતના GDP ગ્રોથમાં ઘટાડો

મૂલ્યાંકનમાં તફાવત

જ્યારે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા FY27 માટે **6.9%**નો સત્તાવાર અંદાજ યથાવત છે, ત્યારે ખાનગી ક્ષેત્રની બ્રોકરેજ ફર્મ Emkay Global એ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં સતત વૃદ્ધિ અને ભૌગોલિક રાજકીય અસ્થિરતાને કારણે વધુ રૂઢિચુસ્ત વલણ અપનાવ્યું છે. ખાસ કરીને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માં વર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય અસ્થિરતા બજારમાં ચિંતાનો વિષય બની રહી છે. RBI માને છે કે ભારતની મજબૂત બેલેન્સ શીટ અને મૂડી ખર્ચ (capital expenditure) દેશની અર્થવ્યવસ્થાને ટેકો આપશે, પરંતુ બજારના સહભાગીઓ ઊર્જા આધારિત મોંઘવારીના તાત્કાલિક પ્રભાવ અને ઘરેલું વપરાશ પર તેની અસર વિશે વધુ ચિંતિત છે.

વિશ્લેષણાત્મક ઊંડાણ

આ સમસ્યાનું મૂળ ભારતની ઊર્જા આયાત પરની નિર્ભરતામાં રહેલું છે, જે પશ્ચિમ એશિયા પ્રદેશમાં ભાવની વધઘટ પ્રત્યે સંવેદનશીલ છે. Emkay એ $90 પ્રતિ બેરલના બ્રેન્ટ ક્રૂડ (Brent crude) ના અંદાજને કારણે ચાલુ ખાતાની ખાધ (Current Account Deficit - CAD) 2.3% સુધી પહોંચવાની આગાહી કરી છે, જે અગાઉના **1.7%**ના અંદાજ કરતાં વધુ છે. આ આંકડામાં પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ભાવમાં ₹10 પ્રતિ લિટરનો વધારો થવાની સંભાવના પણ સામેલ છે. અગાઉ, સરકારે જણાવ્યું હતું કે $90 સુધીના ભાવ વ્યવસ્થાપિત રહી શકે છે, જો આ વિક્ષેપ અસ્થાયી હોય. જોકે, વર્તમાન બજારના સંકેતો સૂચવે છે કે હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં અનિશ્ચિતતાને કારણે ભાવમાં જોખમ પ્રીમિયમ (risk premium) સતત વધી રહ્યું છે.

સંભવિત નકારાત્મક દૃષ્ટિકોણ

આ વિશ્લેષણમાં એક ગંભીર ચિંતા એ છે કે $90 પ્રતિ બેરલનો ભાવ માત્ર એક નીચલી મર્યાદા (floor) હોઈ શકે છે, ઉપલી નહીં. વિશ્લેષકોએ ચેતવણી આપી છે કે જો હોર્મુઝની સામુદ્રધુની સંબંધિત રાજદ્વારી પ્રયાસો નિષ્ફળ જાય, તો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થઈ શકે છે, જે વિવેકાધીન ખર્ચ (discretionary spending) માં ઘટાડો લાવી શકે છે. આ ઉપરાંત, જો વિદેશી મૂડી પ્રવાહ (foreign capital inflows) નબળા રહે તો વધતી જતી બાહ્ય ખાધ (external deficit) ને કેવી રીતે ભંડોળ પૂરું પાડવું તે અંગે પણ ચિંતા છે. ઓછી ઊર્જા કિંમતોના સમયથી વિપરીત, વર્તમાન પરિસ્થિતિ એક મુશ્કેલ ત્રિગુણીય સ્થિતિ (trilemma) ઊભી કરે છે: ગ્રાહકો પર બોજ નાખીને માંગ ઘટાડવી, ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ પર બોજ નાખીને કોર્પોરેટ કમાણીને અસર કરવી, અથવા નાણાકીય શીટ (fiscal balance sheet) પર બોજ ઉઠાવવો. જો સરકાર આમાં કોઈ પણ પગલાં લેવામાં અચકાય, તો મોંઘવારી વધી શકે છે અને કેન્દ્રીય બેંકને લાંબા સમય સુધી કડક નાણાકીય નીતિ (hawkish stance) જાળવી રાખવી પડી શકે છે.

ભવિષ્યનું પરિપ્રેક્ષ્ય

FY27 માટેનું અનુમાન વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનની સ્થિતિ પર નિર્ભર રહેશે. જ્યારે RBI ભારતીય નાણાકીય ક્ષેત્ર અને ઘરેલું માંગની સ્થિતિસ્થાપકતા પર ભાર મૂકે છે, ત્યારે બજારનો સર્વસંમતિ ઊર્જા આધારિત વધઘટના સમયગાળાને ધ્યાનમાં લઈ રહ્યું છે. ભવિષ્યમાં, ધ્યાન છૂટક ઇંધણના ભાવમાં થતા વાસ્તવિક ફેરફારો અને રૂપિયાને ટેકો આપવા માટે બાહ્ય પ્રવાહની સ્થિરતા પર રહેશે, જે ડોલરની મજબૂતાઈ સામે દબાણ હેઠળ છે.