યુરોપિયન કમિશને મે **2027** થી ભારતને મેટલ સ્ક્રેપની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો ડ્રાફ્ટ તૈયાર કર્યો છે. આ નિર્ણય પર્યાવરણીય કારણોસર લેવાઈ રહ્યો છે, જે ભારતના એલ્યુમિનિયમ અને લેડ રિસાયક્લિંગ સેક્ટર માટે મોટું જોખમ બની શકે છે.
યુરોપિયન કમિશને એક નવો ડ્રાફ્ટ તૈયાર કર્યો છે, જે મુજબ 21 મે, 2027 થી નોન-OECD દેશો, જેમાં ભારતનો પણ સમાવેશ થાય છે, ત્યાં મેટલ સ્ક્રેપની નિકાસ પર રોક લગાવી શકાય છે. જોકે આ ડ્રાફ્ટમાં પેપર અને ટેક્સટાઈલ વેસ્ટને બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે, પરંતુ મેટલ વેસ્ટ પર કડક પ્રતિબંધો મૂકવાની વાત કરવામાં આવી છે. EU નું કહેવું છે કે ભારતમાં લેડ, મર્ક્યુરી અને કેડમિયમ ધરાવતા મટિરિયલની પ્રોસેસિંગ પદ્ધતિઓ તેમના પર્યાવરણીય ધોરણો સાથે મેળ ખાતી નથી.
રિસાયક્લિંગ કંપનીઓ માટે સપ્લાય ચેઈનનું સંકટ
આ સમાચાર ભારતના સેકન્ડરી મેટલ ઉદ્યોગ માટે ચિંતાજનક છે. માત્ર 2025 ના વર્ષમાં જ ભારતે યુરોપમાંથી આશરે 3,66,000 ટન એલ્યુમિનિયમ સ્ક્રેપની આયાત કરી હતી. જો આ પ્રતિબંધ અમલમાં આવે, તો Gravita India અને Pondy Oxides & Chemicals જેવી કંપનીઓએ કાચા માલ માટે અન્ય દેશો પર નિર્ભર રહેવું પડશે અથવા સ્થાનિક સ્તરે સોર્સિંગ વધારવું પડશે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
આ સ્થિતિમાં કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે. જો યુરોપથી સપ્લાય બંધ થાય, તો લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ વધવો સ્વાભાવિક છે. સાથે જ સ્થાનિક બજારમાં સ્ક્રેપની માંગ વધતા ભાવ પણ આસમાને પહોંચી શકે છે.
શું આ નિર્ણય કાયમી છે?
હાલમાં આ માત્ર એક ડ્રાફ્ટ છે. ઓક્ટોબર 2026 સુધી પબ્લિક કન્સલ્ટેશન ચાલશે અને 21 નવેમ્બર, 2026 ના રોજ અધિકૃત દેશોની યાદી જાહેર થશે. ભારત જો તેના વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ પ્રોટોકોલ્સ સુધારે, તો ભવિષ્યમાં આ પ્રતિબંધમાંથી બહાર આવવાની તકો હજુ પણ ખુલ્લી છે.