સોના-ચાંદીના ભાવમાં કડાકો: ડોલર મજબૂત, યીલ્ડ્સ વધતાં રોકાણકારોની ચિંતા

આ ઘટાડા પાછળનું મુખ્ય કારણ શું?

બજારના આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ મેક્રો ઇકોનોમિક પરિબળો છે, જે 'સેફ-હેવન' તરીકે સોના-ચાંદીની માંગ પર હાવી થઈ ગયા છે. યુએસ ડોલરમાં જોવા મળેલી મજબૂતી અને યુએસ ટ્રેઝરી યીલ્ડ્સમાં થયેલો વધારો રોકાણકારોને નોન-યીલ્ડિંગ (જેના પર વ્યાજ ન મળે) કિંમતી ધાતુઓ કરતાં વ્યાજ આપતી અસ્કયામતો તરફ આકર્ષી રહ્યા છે.

વિગતવાર જોઈએ તો, 13 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ, ડોલર ઇન્ડેક્સ ગત સત્ર કરતાં 0.45% વધીને 99.0933 પર ટ્રેડ થયો હતો. તે જ સમયે, 10-વર્ષની ટ્રેઝરી યીલ્ડ 0.02 ટકા પોઈન્ટ વધીને 4.36% પર પહોંચી ગઈ હતી.

આ બધાની વચ્ચે, ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને ક્રૂડ ઓઇલ (WTI) ના ભાવમાં 7.95% નો ઉછાળો જોવા મળ્યો, જે $104.24 પ્રતિ બેરલ પર પહોંચી ગયું. આ પરિસ્થિતિએ ફુગાવા (inflation) ની ચિંતાઓને વધુ તીવ્ર બનાવી છે, જેના સંકેતો છે કે વ્યાજ દરો લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહી શકે છે.

ફુગાવાની ચિંતા વચ્ચે પણ ઘટાડો

ઐતિહાસિક રીતે, ભૌગોલિક રાજકીય અસ્થિરતા દરમિયાન સોના અને ચાંદી સામાન્ય રીતે 'સેફ-હેવન' તરીકે ફાયદો ઉઠાવતા આવ્યા છે. જોકે, વર્તમાન બજાર પ્રતિભાવ સૂચવે છે કે વ્યાજ દરો ઊંચા રહેવાની સંભાવના રોકાણકારો પર વધુ પ્રભાવી છે. ભલે ગમે તેટલો ફુગાવાનો ભય હોય, ઊંચા વ્યાજ દરો સોના-ચાંદી જેવી અસ્કયામતોને ઓછી આકર્ષક બનાવે છે.

વળી, કોમોડિટી માર્કેટમાં બ્લૂમબર્ગ કોમોડિટી ઇન્ડેક્સ (BCOM) એ ચાલુ વર્ષમાં અત્યાર સુધીમાં 24.4% નો મજબૂત વધારો દર્શાવ્યો છે, જ્યારે સોના-ચાંદી જેવા કિંમતી ધાતુઓના ગ્રુપે માર્ચ 2026 માં 3.6% નો ઘટાડો અનુભવ્યો છે.

આગળ શું?

HSBC ના વિશ્લેષકો નોંધે છે કે 2026 માં સોનાનું વર્તન 'રિસ્ક એસેટ' જેવું બની રહ્યું છે. બીજી તરફ, ગોલ્ડમેન સેક્સ (Goldman Sachs) મધ્યમ ગાળા માટે આશાવાદી છે અને 2026 ના અંત સુધીમાં સોનાના ભાવ $5,400 પ્રતિ ઔંસ સુધી પહોંચવાની આગાહી કરે છે, જેમાં સેન્ટ્રલ બેંકોની ખરીદી અને યુએસ વ્યાજ દરોમાં સંભવિત ઘટાડાનો ઉલ્લેખ છે. ચીન અને યુરોઝોન જેવા મોટા અર્થતંત્રોના આર્થિક સંકેતો પણ વૈશ્વિક વૃદ્ધિ અંગે સ્પષ્ટતા આપશે.