મધ્ય પૂર્વમાં વધતા ભૌગોલિક તણાવને પગલે Brent crude ના ભાવ **$116** પ્રતિ બેરલની સપાટીને વટાવી ગયા છે. સાઉદી અરેબિયા પર ડ્રોન હુમલા અને ઈરાન સાથે જોડાયેલા રિપોર્ટ્સ બાદ ક્રૂડમાં આવેલી આ તેજી ભારતીય શેરબજાર અને અર્થતંત્ર માટે ચિંતાનો વિષય બની છે.
વૈશ્વિક બજારમાં ઉથલપાથલ
શુક્રવારે વૈશ્વિક એનર્જી માર્કેટમાં તીવ્ર પ્રતિક્રિયા જોવા મળી હતી, જેના કારણે Brent crude futures 1% થી વધુ ઉછળીને $116.25 પર પહોંચી ગયા હતા. સ્થાનિક મોરચે પણ તેની અસર જોવા મળી છે, જ્યાં Multi Commodity Exchange (MCX) પર ક્રૂડ ઓઈલ ફ્યુચર્સ 1.24% ના ઉછાળા સાથે ₹9,829 ના સ્તરે ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. યુએસ ડિફેન્સ અધિકારીઓ દ્વારા ઈરાન સામેના સૈન્ય આયોજનના અહેવાલોએ બજારમાં ભયનો માહોલ પેદા કર્યો છે.
સપ્લાયની ચિંતા
સાઉદી અરેબિયાના રિફાઇનરી જેવી મહત્વપૂર્ણ માળખાગત સુવિધાઓ પર હુથી બળવાખોરો દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલાએ એનર્જી સિક્યુરિટી સામે પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. ભલે મિસાઈલોને રોકી દેવામાં આવી હોય, પરંતુ મુખ્ય ઓઈલ ઉત્પાદક વિસ્તારોમાં સતત રહેતા આ ખતરાને કારણે વેપારીઓમાં સપ્લાય ખોરવાઈ જવાની ચિંતા જોવા મળી રહી છે.
ભારતીય રોકાણકારો માટે શું છે સંકેત?
ભારત તેની ક્રૂડ ઓઈલની જરૂરિયાતના 85% થી વધુ આયાત કરે છે. વૈશ્વિક ભાવમાં વધારો થવાથી ભારતનું આયાત બિલ વધે છે, જે ભારતીય રૂપિયા અને કરંટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટ (CAD) પર દબાણ લાવે છે. ડોલર સામે રૂપિયો નબળો પડતા આયાત મોંઘી બને છે, જે ફુગાવાને વેગ આપે છે.
કયા સેક્ટર પર રહેશે નજર?
- OMCs (Indian Oil, BPCL, HPCL): જ્યારે ગ્લોબલ ભાવ વધે ત્યારે આ કંપનીઓના માર્કેટિંગ માર્જિન પર દબાણ આવે છે.
- અપસ્ટ્રીમ કંપનીઓ (ONGC, Oil India): ક્રૂડના વધેલા ભાવથી આવક વધી શકે, પરંતુ વિન્ડફોલ ટેક્સ (Windfall Tax) તેને સંતુલિત કરે છે.
- પેઈન્ટ અને ટાયર સેક્ટર: ક્રૂડ-લિંક્ડ કાચા માલના ભાવ વધવાથી પ્રોફિટ માર્જિન ઘટી શકે છે.
- એવિએશન: એરલાઈન્સ કંપનીઓ માટે ATF ના ભાવમાં વધારો સીધો ઓપરેટિંગ ખર્ચ વધારે છે.
આગામી દિવસોમાં હોરમૂઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માંથી ઓઈલ સપ્લાયની સ્થિરતા અને રૂપિયાની ચાલ પર રોકાણકારોની ખાસ નજર રહેશે.