મધ્ય પૂર્વના દેશોમાં વધતા તણાવને કારણે Brent crude ઓઈલના ભાવ **$100** ની સપાટી કૂદાવી ગયા છે. આ વૈશ્વિક ઘટનાથી ભારત માટે ઈમ્પોર્ટ બિલ વધવાની અને મોંઘવારીનું જોખમ ઊભું થયું છે, જેની સીધી અસર ઓઈલ માર્કેટિંગ અને એવિએશન સેક્ટર પર પડી શકે છે.
વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં જોરદાર ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. Brent crude હવે $108.68 પ્રતિ બેરલ અને West Texas Intermediate (WTI) વધીને $103.45 પર પહોંચી ગયું છે. છેલ્લા એક સપ્તાહમાં જ ઓઈલના ભાવમાં 13% નો મોટો ઉછાળો આવ્યો છે, જેનું મુખ્ય કારણ મધ્ય પૂર્વમાં વધતા લશ્કરી સંઘર્ષો છે. યમનના મોખા બંદર પર હુથી બળવાખોરોનો કબજો અને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ પાસે વધી રહેલી અસ્થિરતાને કારણે સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ જવાની આશંકા સેવાઈ રહી છે.
ભારતીય અર્થતંત્ર પર શું અસર પડશે?
ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું મોટાભાગનું ક્રૂડ ઓઈલ ઈમ્પોર્ટ કરે છે. જ્યારે ભાવ $100 ની ઉપર જાય, ત્યારે ભારતનું ઈમ્પોર્ટ બિલ સીધું જ વધી જાય છે. આનાથી રૂપિયા પર દબાણ આવે છે અને કરન્ટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટ (CAD) વધવાનું જોખમ રહે છે. સાથે જ, વધતી મોંઘવારીને પગલે RBI માટે વ્યાજ દરો ઘટાડવા મુશ્કેલ બની શકે છે.
કયા સેક્ટર માટે ચિંતા?
- એવિએશન (Aviation): IndiGo અને SpiceJet જેવી કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર તાત્કાલિક અસર પડશે, કારણ કે એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF)ના ભાવ આસમાને જશે.
- પેઈન્ટ અને કેમિકલ કંપનીઓ: ક્રૂડ ઓઈલ આધારિત કાચા માલના ભાવ વધતા આ કંપનીઓનો ઓપરેટિંગ ખર્ચ વધી જશે.
- ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs): HPCL, BPCL અને IOCL જેવી કંપનીઓ માટે સ્થિતિ મિશ્ર છે. જોકે અપસ્ટ્રીમ કંપનીઓ જેવી કે ONGC અને Oil India ને ઊંચા ભાવનો ફાયદો મળી શકે છે, પરંતુ તે સરકારની વિન્ડફોલ ટેક્સ નીતિ પર નિર્ભર રહેશે.
સપ્લાય અને માગની ગતિશીલતા
OPEC એ સતત પાંચમા મહિને 2026 માટે વૈશ્વિક ઓઈલ ડિમાન્ડના અંદાજમાં ઘટાડો કર્યો છે. હાલમાં રોકાણકારો ખાસ કરીને મધ્ય પૂર્વમાં શિપિંગ કોરિડોરની સ્થિતિ અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેના સંઘર્ષ પર નજર રાખી રહ્યા છે, જે આવનારા સપ્તાહોમાં ઓઈલના ભાવ નક્કી કરવામાં મહત્વનો ભાગ ભજવશે.