ગ્લોબલ માર્કેટમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ઝડપથી વધીને **$100** પ્રતિ બેરલની નજીક પહોંચી રહ્યા છે. રશિયા અને મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે સપ્લાયમાં મોટો કાપ આવ્યો છે, જે ભારત માટે મોંઘવારી અને ઈમ્પોર્ટ બિલ વધવાની આશંકા ઊભી કરે છે.
ક્રૂડ ઓઈલ કેમ આટલું મોંઘું થઈ રહ્યું છે?
ગ્લોબલ ઓઈલ માર્કેટમાં હાલ ભારે ઉથલપાથલ છે. મિડલ ઈસ્ટમાં વધતા તણાવ અને રશિયાના એનર્જી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર થયેલા હુમલાઓને કારણે સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ ગઈ છે. વર્ષ 2026 ના ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં ગ્લોબલ ઓઈલ સપ્લાયમાં 1.8 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસની અછત વર્તાઈ રહી છે. હોરમૂઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માં વધતી સૈન્ય તણાવની સ્થિતિએ વૈશ્વિક રિફાઇનરીઓના ખર્ચમાં ધરખમ વધારો કર્યો છે.
ભારત પર શું થશે અસર?
ભારત દુનિયાના સૌથી મોટા ઓઈલ ઈમ્પોર્ટર દેશોમાંનો એક છે. જ્યારે ક્રૂડના ભાવ વધે છે, ત્યારે દેશના ટ્રેડ બેલેન્સ પર સીધી અસર પડે છે. ગણતરી મુજબ, જો ક્રૂડ ઓઈલમાં $1 નો વધારો થાય અને તે લાંબા સમય સુધી ટકી રહે, તો ભારતનું વાર્ષિક ઈમ્પોર્ટ બિલ અંદાજે ₹18,000 કરોડ વધી જાય છે.
વધતી મોંઘવારીનું જોખમ
આ વધારાનું નાણાકીય ભારણ દેશના કરન્ટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટ (Current Account Deficit) પર દબાણ લાવે છે. જો ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ ઊંચા ખર્ચનો સામનો કરવાનું ચાલુ રાખશે, તો અંતે તેનો બોજ સામાન્ય ગ્રાહકો પર આવી શકે છે, જે ફ્યુઅલના ભાવ વધારીને મોંઘવારીને વેગ આપશે.
રશિયન ઉત્પાદનમાં ઘટાડો
રશિયામાં ક્રૂડ પ્રોસેસિંગ રેટ છેલ્લા 24 વર્ષના તળિયે પહોંચી ગયા છે. સપ્લાયમાં આ ઘટાડાને કારણે ગ્લોબલ બાયર્સ વચ્ચે સ્પર્ધા વધી છે, જેનાથી પ્રીમિયમ ભાવ આસમાને પહોંચી રહ્યા છે. વર્ષ 2027 સુધી જો આ ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ ચાલુ રહેશે, તો એનર્જી કોસ્ટમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા ઓછી છે, જે ભારતીય રોકાણકારો અને નીતિ-નિર્ધારકો માટે ચિંતાનો વિષય છે.