મધ્ય પૂર્વમાં વધેલા ભૌગોલિક તણાવ અને સાઉદી અરેબિયાના એનર્જી પ્લાન્ટ્સ પર થયેલા હુમલાને કારણે બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલ જુલાઈ પછી પ્રથમ વખત **$100** ની સપાટી વટાવી ગયું છે. વૈશ્વિક સપ્લાયમાં ઘટાડો થતા મોંઘવારી અને રૂપિયાના મૂલ્ય પર દબાણ વધવાની આશંકા છે.
સપ્લાય ચેઈનમાં મોટો ખતરો
ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં આવેલા આ ઉછાળા પાછળનું મુખ્ય કારણ હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માં જોવા મળતી વિક્ષેપ છે. ઓઈલ ટ્રાન્સપોર્ટની આ મુખ્ય ધમનીમાંથી પસાર થતું તેલનું પ્રમાણ દરરોજ 9 મિલિયન બેરલથી ઘટીને 2 મિલિયન બેરલથી ઓછું થઈ ગયું છે. ગ્લોબલ સપ્લાયમાં 4.3 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસનો ઘટાડો એક મોટું સ્ટ્રક્ચરલ સંકટ ઉભું કરી રહ્યો છે. Goldman Sachs, HSBC અને Bank of America જેવી મોટી સંસ્થાઓએ પણ તેમના ભાવના અનુમાનમાં વધારો કર્યો છે.
ભારતીય અર્થતંત્ર પર શું અસર થશે?
ભારત પોતાની જરૂરિયાતના 85% જેટલું ક્રૂડ ઓઈલ આયાત કરે છે, તેથી ભાવમાં વધારો સીધો જ દેશના ઈમ્પોર્ટ બિલને અસર કરે છે અને ભારતીય રૂપિયા પર દબાણ લાવે છે.
- નેગેટિવ ઈમ્પેક્ટ: એરલાઈન્સ, પેઈન્ટ અને ટાયર કંપનીઓ માટે ઈનપુટ કોસ્ટ વધવાથી નફા પર અસર પડી શકે છે. જો આ ભાવ લાંબો સમય ટકી રહ્યા, તો તે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) માટે વ્યાજ દરોના નિર્ણયમાં પણ મોટું પરિબળ બની શકે છે.
- પોઝિટિવ ઈમ્પેક્ટ: ONGC અને Oil India જેવી કંપનીઓ માટે આ સ્થિતિ ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે, કારણ કે તેમને ક્રૂડના વેચાણ સામે વધુ સારું વળતર મળી શકે છે.
હવે રોકાણકારોની નજર ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) જેમ કે Indian Oil, HPCL અને BPCL ના માર્જિન પર રહેશે, કારણ કે તેમણે ગ્લોબલ ક્રૂડના ભાવ અને સ્થાનિક પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વચ્ચે સંતુલન જાળવવું પડશે.