બેઝ મેટલ્સમાં તેજી: ચીનના માલ પર ટેક્સ ઘટવાના સંકેત, પણ ઇન્વેન્ટરીનો ભરાવો ચિંતાજનક

ચીન પર ટેક્સ ઘટાડવાના સંકેતો અને બજારની પ્રતિક્રિયા

ચીનના બજારો લુનાર ન્યૂ યર બાદ ફરી ધમધમતાની સાથે જ બેઝ મેટલ્સમાં જોરદાર ઉછાળો આવ્યો છે. આ તેજી પાછળનું મુખ્ય કારણ અમેરિકા દ્વારા ચીન પર લાદવામાં આવેલા ટેરિફ (Tariff) ઘટાડવાની સંભાવના છે. Morgan Stanley ના અંદાજ મુજબ, આ પગલાંથી ચીની આયાત પરનો સરેરાશ ટેરિફ 32% થી ઘટીને 24% થઈ શકે છે, જે ચીનના મોટા મેટલ નિકાસ ક્ષેત્રને રાહત આપી શકે છે. આ વિકાસે બજારના નિષ્ણાતોમાં આશાવાદ જગાવ્યો છે. મંગળવાર, 24 ફેબ્રુઆરી, 2026 સુધીમાં, LME કોપર 2.3% વધીને $13,158.50 પ્રતિ ટન પર પહોંચ્યો હતો, જ્યારે એલ્યુમિનિયમ 0.9% વધીને $3,118.50 પ્રતિ ટન રહ્યો. આ તેજી સાથે કોપર જાન્યુઆરીમાં તેની સર્વોચ્ચ સપાટીની નજીક પહોંચી ગયું છે.

ઇન્વેન્ટરીનો મોટો ભરાવો અને માંગમાં અસંતુલન

જોકે, ભાવમાં તેજી જોવા મળી રહી છે, પરંતુ ભૌતિક બજારની વાસ્તવિકતા અને આ આંકડાઓ વચ્ચે મોટો તફાવત છે. ખાસ કરીને ચીનમાં, ટેરિફમાં ઘટાડાની અપેક્ષાએ થયેલી સટ્ટાકીય ખરીદીને કારણે ભૌતિક માંગ ઘટી છે. આના પરિણામે, એક્સચેન્જ દ્વારા દેખરેખ રાખવામાં આવતી ઇન્વેન્ટરીમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. કોપર, નિકલ અને ટીન જેવા મેટલ્સનો સ્ટોક આ સમયગાળા માટે સર્વોચ્ચ સ્તરે પહોંચી ગયો છે. ઉદાહરણ તરીકે, LME કોપર ઇન્વેન્ટરી વર્ષની શરૂઆતથી અત્યાર સુધીમાં 70% વધી છે અને માર્ચ 2025 પછીના સૌથી ઊંચા સ્તરે પહોંચી છે. આ સ્ટોકનો ભરાવો સૂચવે છે કે વર્તમાન ભાવ ઉછાળો તાત્કાલિક વપરાશથી અલગ પડી ગયો છે.

વિસ્તૃત બજાર અને ક્ષેત્રીય સંદર્ભ

HSBC Global Research મુજબ, AI, EV અને એનર્જી સ્ટોરેજ જેવી માંગને કારણે કોપર, એલ્યુમિનિયમ અને પ્રીશિયસ મેટલ્સમાં રોકાણ કરવું ફાયદાકારક છે. જોકે, Reuters ના સર્વેક્ષણ મુજબ, 2026માં એલ્યુમિનિયમમાં સારી તેજીની અપેક્ષા છે, જ્યારે કોપર, નિકલ અને ટીન માટે ભાવ સ્થિર રહેવાની શક્યતા છે. વર્લ્ડ બેંક પણ 2026-2027 દરમિયાન માંગમાં વૃદ્ધિ અને સપ્લાયમાં ઘટાડાને કારણે બેઝ મેટલના ભાવ મજબૂત રહેવાની આગાહી કરે છે, પરંતુ વૈશ્વિક મંદીનો ભય એક મોટું જોખમ છે. ભારતમાં Nifty Metal Index નો P/E રેશિયો 20.3 છે, જે ક્ષેત્રનું મૂલ્ય દર્શાવે છે.

સટ્ટાખોરી અને વાસ્તવિક માંગ વચ્ચેનું અંતર

ઘણા નિષ્ણાતો માને છે કે બેઝ મેટલ્સ, ખાસ કરીને કોપરના ભાવમાં વર્તમાન ઉછાળો ભૌતિક માંગમાં સુધારાને બદલે માત્ર ટેરિફ ઘટાડાની સટ્ટાખોરી પર આધારિત છે. LME અને શાંઘાઈ ફ્યુચર્સ એક્સચેન્જમાં વધતી ઇન્વેન્ટરી આ વાતનો પુરાવો છે. Goldman Sachs ના વિશ્લેષકો જણાવે છે કે ઉત્પાદકો, ખાસ કરીને ચીનમાં, ઓછી માંગનો સામનો કરી રહ્યા છે. જો ચીનમાં રજાઓ પછીનો વપરાશ અપેક્ષા કરતાં ઓછો રહે અથવા વેપાર તણાવ ફરી વધે, તો ભાવમાં તીવ્ર ઘટાડો થઈ શકે છે. તેથી, વર્તમાન તેજી લાંબા ગાળા સુધી ટકી રહે તેવી શક્યતા ઓછી છે.

ભવિષ્યનો માર્ગ

આગળ જતાં, બેઝ મેટલ્સ બજારમાં સટ્ટાકીય વેપાર નીતિ અને મૂળભૂત માંગ સૂચકાંકો વચ્ચે જટિલ આંતરક્રિયા જોવા મળશે. સંભવિત યુએસ ટેરિફ ઘટાડામાંથી રાહત એક સકારાત્મક પરિબળ છે, પરંતુ ઇન્વેન્ટરીનો મોટો ભરાવો અને ચીનમાં માંગના પુન:પ્રાપ્તિ અંગેના પ્રશ્નો તાત્કાલિક પડકારો છે. Deutsche Bank એ 2026 માટે કોપરના સરેરાશ ભાવ $12,125 પ્રતિ મેટ્રિક ટન રહેવાની આગાહી કરી છે, જે બીજા ક્વાર્ટરમાં $13,000 સુધી પહોંચી શકે છે, જે ચીનની માંગમાં સુધારા પર આધાર રાખે છે. જોકે, ઊંચા સ્ટોક સ્તર ભાવ પર દબાણ લાવી રહ્યા છે. વર્લ્ડ બેંક 2026-2027 માં માંગ વૃદ્ધિ અને સપ્લાય ઘટાડાને કારણે બેઝ મેટલના ભાવ મજબૂત રહેવાની અપેક્ષા રાખે છે, પરંતુ નબળી વૈશ્વિક વૃદ્ધિ એક મોટું જોખમ બની રહેશે. ચીનની 'ટુ સેશન્સ' મીટિંગ (March) માંથી નીતિગત સંકેતો પર બજારની નજર રહેશે.