ઓગસ્ટ મહિનામાં એશિયામાં રિફાઈન્ડ ફ્યુઅલની આયાત ઘટીને **5.10 મિલિયન બેરલ** પ્રતિ દિવસ પર પહોંચી ગઈ છે, જે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સૌથી ઓછો આંકડો છે. આ સપ્લાય શોર્ટેજને કારણે ગ્લોબલ એનર્જીના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે, જે ભારત જેવા દેશો માટે ફુગાવાનું નવું દબાણ ઊભું કરી રહ્યા છે.
એશિયન એનર્જી માર્કેટ હાલમાં ગંભીર સપ્લાય કટોકટીમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. ઓગસ્ટમાં ડીઝલ અને જેટ ફ્યુઅલ જેવા ડિસ્ટિલેટ્સની આવક ઘટીને 5.10 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ થઈ ગઈ છે. મધ્ય પૂર્વ અને રશિયામાં ચાલી રહેલી ભૌગોલિક અસ્થિરતા અને સપ્લાય ચેઈનમાં અવરોધો આ કટોકટીના મુખ્ય કારણો છે.
એનર્જીના ભાવ અને રિફાઈનિંગ માર્જિન પર અસર
ફિનિશ્ડ ફ્યુઅલની તંગીને કારણે પ્રાદેશિક બેન્ચમાર્કમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે. સોમવારે સિંગાપોર ગેસોઈલના ભાવ $155.15 પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી ગયા હતા. ક્રૂડ ઓઈલને ફ્યુઅલમાં રૂપાંતરિત કરવાના નફા એટલે કે 'ક્રેક સ્પ્રેડ' (Crack Spread) માં પણ સંઘર્ષ પહેલાના સમય કરતા ત્રણ ગણો વધારો જોવા મળ્યો છે. જોકે, હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં ટેન્કરોની અવરજવર પરના પ્રતિબંધોને કારણે રિફાઈનિંગ કંપનીઓ માટે કામગીરી વધુ જટિલ બની છે.
ભારતીય રોકાણકારો અને અર્થતંત્ર માટે જોખમ
ભારત માટે આ સ્થિતિ બેધારી તલવાર જેવી છે. એક તરફ રિફાઈનિંગ કંપનીઓ માટે ટૂંકા ગાળામાં માર્જિન વધવાની શક્યતા છે, તો બીજી તરફ ભારત મોટું ફ્યુઅલ આયાતકાર હોવાથી દેશનું ઈમ્પોર્ટ બિલ વધી રહ્યું છે. આનાથી સ્થાનિક ફુગાવો વધે છે, જે BSE Sensex અને NSE Nifty માં વોલેટિલિટીનું કારણ બની શકે છે. સતત વધતા એનર્જીના ભાવને કારણે સેન્ટ્રલ બેન્કો દ્વારા વ્યાજદરમાં વધારો ચાલુ રહેવાની આશંકા છે, જે ઈક્વિટી માર્કેટ માટે પડકારરૂપ બની શકે છે.