India Glycols Limited (IGL) તેના વ્યવસાયને બે અલગ, સ્વતંત્ર રીતે ટ્રેડ થતી કંપનીઓમાં ડીમર્જ (Demerge) કરવા માટે એક મોટું પગલું ભરી રહી છે: Ennature Bio Pharma Limited અને IGL Spirits Limited. નેશનલ કંપની લો ટ્રિબ્યુનલ (NCLT) એ આ યોજનાને મંજૂરી આપી દીધી છે, જે મુજબ 1 એપ્રિલ, 2026 થી આ વિભાજન પ્રભાવી બનશે. આ સ્કીમ ઓફ એરેન્જમેન્ટ (Scheme of Arrangement) ને અંતિમ મંજૂરી આપવા માટે અસુરક્ષિત લેણદારો (Unsecured Creditors) ની એક મહત્વપૂર્ણ બેઠક 24 માર્ચ, 2026 ના રોજ નક્કી કરવામાં આવી છે.
આ ડીમર્જર પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દરેક બિઝનેસ વર્ટિકલ (Business Vertical) ને સ્વતંત્ર વિકાસની તકો આપીને અને શેરધારકોનું મૂલ્ય (Shareholder Value) વધારવાનો છે. Ennature Bio Pharma બાયોટેકનોલોજી (Biotechnology) ક્ષેત્ર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે, જ્યારે IGL Spirits દારૂ (Spirits) અને બાયોફ્યુઅલ (Biofuel) કામગીરી સંભાળશે. આ વ્યૂહાત્મક પગલાંનો હેતુ દરેક સેગમેન્ટ માટે વિશેષ મેનેજમેન્ટ અને મૂડી ફાળવણી સુનિશ્ચિત કરવાનો છે, જેથી તેઓ તેમના સંબંધિત ક્ષેત્રની અનન્ય માંગ અને વૃદ્ધિની તકોનો લાભ લઈ શકે.
જોકે કંપની આ વ્યૂહાત્મક પરિવર્તન તરફ આગળ વધી રહી છે, તેના વિવિધ સેગમેન્ટ્સમાં નાણાકીય પ્રદર્શન મિશ્ર રહ્યું છે. Q3 FY26 માટેના તાજેતરના અહેવાલો દર્શાવે છે કે આવકમાં લગભગ 5.25% નો વધારો થયો છે અને નેટ પ્રોફિટ (Net Profit) માં પણ નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. બાયો-ફ્યુઅલ (Bio-Fuel) અને બાયો-બેઝ્ડ સ્પેશિયાલિટી (Bio-based Specialty) સેગમેન્ટ્સ મજબૂત રહ્યા છે, પરંતુ Ennature Biopharma સેગમેન્ટમાં કાચા માલના ખર્ચ (Feedstock Costs) અને બજારની અસ્થિરતા (Market Volatility) ને કારણે Q3 FY26 માં આવકમાં ઘટાડો થયો હતો. આ ઓપરેશનલ સૂક્ષ્મતા છતાં, કંપનીએ દેવું ઘટાડવા (Debt Reduction), મોટી લોનની પૂર્વચુકવણી (Prepayment of Loan Amounts) કરવા અને વ્યાજ ખર્ચ (Interest Costs) ને નિયંત્રિત કરવા પર સક્રિયપણે ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે.
આ ડીમર્જર યોજના જ્યાં મૂલ્ય વધારવાનો સંકેત આપે છે, ત્યાં India Glycols વિવિધ નાણાકીય કાનૂની અને ટેક્સ સંબંધિત કાર્યવાહીઓનો સામનો કરી રહી છે, જે રોકાણકારો માટે નોંધપાત્ર જોખમ ઉભુ કરી શકે છે. આ વિવાદો વિવિધ અધિકારક્ષેત્રો (Jurisdictions) અને દાવાઓના પ્રકારોમાં ફેલાયેલા છે:
- દીવાની બાબતો (Civil Matters): કંપની અનેક દીવાની કેસોમાં સામેલ છે. આમાં સિંગાપોર હાઈ કોર્ટમાં M/s M.S. Tex Minerals and Chemicals LLC દ્વારા દાખલ કરાયેલ અપીલ, મુંબઈ સિટી સિવિલ કોર્ટમાં Nagardas Kanji દ્વારા કરાયેલ દાવો, APTEL સમક્ષ Uttarakhand Power Corporation Ltd. ની પીટિશન અને M/s Texan Minerals and Chemicals LLC દ્વારા કંપની અને શ્રી U.S. Bhartia સામે કરાયેલ પીટિશનનો સમાવેશ થાય છે. Igl Chem ની આર્બિટ્રેશન એવોર્ડ (Arbitration Award) સામેની અપીલ સુનાવણી માટે 24 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ નિર્ધારિત છે.
- ટેક્સ સંબંધિત બાબતો (Tax Related Matters): India Glycols ટેક્સ સંબંધિત દાવાઓનો બચાવ કરી રહી છે, જેમાં CSR ખર્ચાઓની અસ્વીકૃતિ (Disallowance of CSR Expenses) અને સેક્શન 35(2AB) હેઠળના દાવાઓ સામેલ છે. ડ્યુટી ડ્રોબેક (Duty Drawback) અને ડિવિડન્ડ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન ટેક્સ (Dividend Distribution Tax) ચલાન પર વિચાર ન કરવા જેવી બાબતો પણ પ્રગતિ હેઠળ છે.
- પરોક્ષ કર બાબતો (Indirect Tax Matters): કંપની એક્સાઇઝ ડ્યુટી (Excise Duty) ની માંગણીઓ અને દંડ સંબંધિત કાર્યવાહીઓમાં વ્યસ્ત છે, ખાસ કરીને ડીનેચર્ડ ઇથાઈલ આલ્કોહોલ (Denatured Ethyl Alcohol - DEA) સંબંધિત.
- કસ્ટમ્સ ડ્યુટી વિવાદ (Customs Duty Dispute): ડિસેમ્બર 2025 માં, India Glycols ને તેના Ennature Bio-Pharma ડિવિઝન માટે આયાત (Imports) સંબંધિત ₹32.95 લાખ ના કસ્ટમ્સ ડ્યુટી (Customs Duty) અને સમાન દંડ (Penalty) ની પુષ્ટિ કરતો ઓર્ડર મળ્યો હતો, જે જૂન 2020 થી સપ્ટેમ્બર 2024 વચ્ચેની આયાત પર હતો. કંપની મજબૂત કાનૂની આધાર સાથે આ ઓર્ડર સામે અપીલ કરવાની યોજના ધરાવે છે.
- ટેક્સ અપીલનું પરિણામ (Tax Appeal Outcome): જોકે કંપનીને ડિસેમ્બર 2025 માં ઇન્કમ ટેક્સ અપીલ ટ્રિબ્યુનલ (ITAT) પાસેથી ₹5.06 કરોડ ની ટેક્સ ડિમાન્ડ (Tax Demand) સંબંધિત એક અનુકૂળ (Favorable) ઓર્ડર મળ્યો હતો, તે ટેક્સ વિવાદોની સક્રિય પ્રકૃતિ દર્શાવે છે.
- ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ (Input Tax Credit): ડિસેમ્બર 2025 માં ટ્રાન્ઝિશનલ ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ (Transitional Input Tax Credit) સંબંધિત ₹1.92 કરોડ ના અગાઉના માંગણી ઓર્ડરને રદ કરતો એક અનુકૂળ ઓર્ડર પ્રાપ્ત થયો હતો.
India Glycols રસાયણો, દારૂ અને બાયોટેકનોલોજી જેવા વિવિધ ક્ષેત્રોમાં કાર્યરત છે. તેના રસાયણ ક્ષેત્રના પ્રતિસ્પર્ધીઓમાં Tata Chemicals, Deepak Nitrite, Navin Fluorine International અને GHCL જેવા સ્થાપિત ખેલાડીઓનો સમાવેશ થાય છે. બાયોટેકનોલોજી અને ફાર્મા ક્ષેત્રમાં, તે LanzaTech જેવી કંપનીઓ સાથે સ્પર્ધા કરશે, જ્યારે સ્પિરિટ્સ સેગમેન્ટમાં અનેક સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય ખેલાડીઓ છે. તાજેતરના નાણાકીય પ્રદર્શનમાં, India Glycols એ તેના સ્પિરિટ્સ અને કેમિકલ્સ સેગમેન્ટ્સમાં મજબૂત વૃદ્ધિને કારણે 1-વર્ષના શેર વળતરમાં તેના પ્રતિસ્પર્ધીઓને પાછળ છોડી દીધા છે. જોકે, Ennature Biopharma સેગમેન્ટ તાજેતરમાં આવકમાં ઘટાડો દર્શાવે છે, જે વિશિષ્ટ બાયોટેક ખેલાડીઓ સામે પડકારો સૂચવે છે. કંપની દ્વારા દેવું ઘટાડવા અને EBITDA માર્જિન સુધારવાના પ્રયાસો તેના નાણાકીય પાયાને મજબૂત કરવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે, ખાસ કરીને નોંધપાત્ર કાનૂની ગૂંચવણોને ધ્યાનમાં રાખીને.