ભારતીય શેરબજારમાં ટ્રેડર્સ અવારનવાર માત્ર ભાવ જોઈને નિર્ણય લેવાની ભૂલ કરે છે. ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ માર્કેટમાં Open Interest નું એનાલિસિસ કરીને તમે જાણી શકો છો કે માર્કેટની ચાલમાં દમ છે કે પછી તે થાકી ગયું છે.
ઘણા રિટેલ ટ્રેડર્સ માત્ર પ્રાઈસ ચાર્ટ કે ન્યૂઝ હેડલાઈન્સ જોઈને ટ્રેડ લેતા હોય છે, જે અવારનવાર જોખમી સાબિત થાય છે. નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) ના ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ સેગમેન્ટમાં ટ્રેન્ડની મજબૂતી માપવા માટે Open Interest (OI) ટ્રેક કરવું સૌથી વિશ્વસનીય પદ્ધતિ માનવામાં આવે છે.
Open Interest એટલે શું?
Open Interest એટલે એવી ડેરિવેટિવ કોન્ટ્રાક્ટ્સની સંખ્યા જે હજુ સેટલ થઈ નથી. ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ માત્ર એક દિવસમાં થયેલા સોદા બતાવે છે, જ્યારે OI એ માર્કેટમાં રોકાયેલી કુલ મૂડીનો આંકડો દર્શાવે છે. જ્યારે ટ્રેડર્સ પોતાના પોઝિશન ઓવરનાઈટ હોલ્ડ કરે છે, ત્યારે તે માર્કેટના વલણ પ્રત્યે તેમનો વિશ્વાસ દર્શાવે છે.
ટ્રેન્ડ કેવી રીતે સમજવો?
- મજબૂત ટ્રેન્ડ: જો ભાવ વધતો હોય અને સાથે OI પણ વધે, તો તેનો અર્થ છે કે નવું નાણું માર્કેટમાં આવી રહ્યું છે, જે તેજીને સપોર્ટ કરે છે.
- ટ્રેન્ડનો અંત: જો ભાવ વધે પણ OI ઘટે, તો તે સૂચવે છે કે ટ્રેડર્સ નવા સોદા કરવાને બદલે પ્રોફિટ બુકિંગ કરી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં માર્કેટમાં રિવર્સલ આવવાની શક્યતા વધી જાય છે.
ઓપ્શન્સ ચેઈનનો ઉપયોગ
NSE ઓપ્શન્સ ચેઈનમાં અલગ-અલગ સ્ટ્રાઈક પ્રાઈસ પર રહેલું OI જોખમ મેનેજ કરવા માટે ખૂબ ઉપયોગી છે. Call Options માં સૌથી વધુ OI હોય તે લેવલ રેઝિસ્ટન્સ (Resistance) તરીકે કામ કરે છે, જ્યારે Put Options માં વધેલું OI તેને સપોર્ટ (Support) તરીકે મજબૂત બનાવે છે.
ભાવના વધારા કે ઘટાડા પાછળનું ગણિત સમજીને તમે માર્કેટના અવાજ (Noise) અને સંકેત (Signal) વચ્ચેનો તફાવત પારખી શકશો અને ઈમોશનલ નિર્ણયો લેવાનું ટાળી શકશો.