બ્રોકરેજની તેજી: SAIL ને 'BUY' રેટિંગ સાથે ₹175નો ટાર્ગેટ
સ્ટીલ ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (SAIL) ને બ્રોકરેજ ફર્મ Motilal Oswal તરફથી 'BUY' રેટિંગ મળ્યું છે, જેમાં શેર દીઠ ₹175 નો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે. આ તેજીનો દૃષ્ટિકોણ સ્ટીલના ભાવમાં અપેક્ષિત તેજી, વધુ સારા માર્જિનની સંભાવના અને શેરની વેલ્યુએશનમાં થયેલા સુધારા પર આધારિત છે. બ્રોકરેજનું આ ટાર્ગેટ સપ્ટેમ્બર 2027 ના અંદાજિત આંકડા પર 7x EV/EBITDA મલ્ટિપલના આધારે નક્કી કરાયો છે, જે કંપનીની લાંબા ગાળાની કમાણી ક્ષમતામાં વિશ્વાસ દર્શાવે છે.
Q3 FY26 માં મિશ્ર પરિણામો: રેવન્યુ વધી, પણ માર્જિન ઘટ્યું
જોકે, આ અપગ્રેડ એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે SAIL નું Q3 FY26 નું પ્રદર્શન મિશ્ર રહ્યું છે. કંપનીએ ₹274 બિલિયન ની રેવન્યુ નોંધાવી છે, જે ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 12% નો વધારો દર્શાવે છે, અને આ વૃદ્ધિ મુખ્યત્વે વોલ્યુમ ગ્રોથને કારણે હતી. જોકે, Net Selling Realisation (NSR) માં નરમાઈ અને સંચાલન ખર્ચમાં વધારાને કારણે EBITDA ₹22.9 બિલિયન રહ્યો, જે ગયા વર્ષ કરતાં 13% વધુ છે પરંતુ છેલ્લા ક્વાર્ટર કરતાં 9% ઓછો છે. EBITDA પ્રતિ ટન, જે નફાકારકતાનો મુખ્ય સૂચક છે, તે ₹4,455 રહ્યો, જે ગયા વર્ષ કરતાં 3% અને છેલ્લા ક્વાર્ટર કરતાં 14% ઘટ્યો છે. કંપનીનો Adjusted Profit After Tax (APAT) આ ક્વાર્ટરમાં ₹3.7 બિલિયન રહ્યો, જે છેલ્લા ક્વાર્ટર કરતાં 44% નો મોટો ઘટાડો દર્શાવે છે. આ ઘટાડા પાછળ અન્ય આવકમાં ઘટાડો અને ડેપ્રિસિયેશન (ઘસારા) ખર્ચમાં થયેલો વધારો જવાબદાર છે, જે ₹1,453.48 કરોડ સુધી પહોંચ્યો છે (જે ગયા વર્ષે ₹1,303.93 કરોડ હતો).
વેલ્યુએશનમાં ડિસ્કાઉન્ટ, પણ ROE નબળો
આંકડા મુજબ, SAIL નો Price-to-Earnings (P/E) રેશિયો લગભગ 21.4 થી 26.02 ની રેન્જમાં ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે (TTM). આ તેની મોટી હરીફ કંપનીઓ જેવી કે Tata Steel (લગભગ 32-37.5 P/E) અને JSW Steel (લગભગ 37.5-48 P/E) ની સરખામણીમાં નોંધપાત્ર ડિસ્કાઉન્ટ દર્શાવે છે. આના પરથી લાગે છે કે SAIL હાલમાં સસ્તો શેર છે. કંપનીનું માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન લગભગ ₹65,000 કરોડ ની આસપાસ છે અને 4 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ શેરની કિંમત આશરે ₹157 હતી, જે છેલ્લા 12 મહિનામાં લગભગ 47.48% નો વધારો દર્શાવે છે. જોકે, કંપનીનું Return on Equity (RoE) હાલમાં માત્ર 4.84% છે, જે ઉદ્યોગના સરેરાશ 10.09% કરતાં ઘણો ઓછો છે.
માર્જિન પર દબાણ અને કાચા માલની વધતી કિંમતો
વોલ્યુમ ગ્રોથ હોવા છતાં, SAIL ના Q3 FY26 ના પ્રદર્શન પર માર્જિનમાં ઘટાડાની અસર સ્પષ્ટ દેખાઈ. ઓપરેટિંગ માર્જિન 233 બેસિસ પોઈન્ટ ઘટીને 9.47% થયો અને PAT માર્જિન 207 બેસિસ પોઈન્ટ ઘટીને 1.57% રહ્યો. આનું મુખ્ય કારણ સ્થાનિક સ્ટીલના ભાવમાં થયેલો મોટો ઘટાડો હતો, જે આયાત અને નબળી નિકાસ માંગને કારણે પાંચ વર્ષના નીચલા સ્તરે લગભગ ₹47,000 પ્રતિ ટન પહોંચી ગયો હતો. જોકે, સ્થાનિક સ્ટીલના ભાવમાં તાજેતરમાં થોડો સુધારો જોવા મળ્યો છે, પરંતુ કોકિંગ કોલ (Coking Coal) જેવી કાચા માલની કિંમતોમાં 10% નો વધારો નજીકના ગાળામાં માર્જિન સુધારાને મર્યાદિત કરી શકે છે.
મેનેજમેન્ટનો આગામી ત્રિમાસિકનો અંદાજ અને સેક્ટરનો દૃષ્ટિકોણ
કંપનીનું મેનેજમેન્ટ Q4 FY26 માં EBITDA પ્રતિ ટનમાં ક્રમશઃ સુધારો થવાની અપેક્ષા રાખે છે. તેઓ ફ્લેટ્સ અને લોંગ્સ (flats and longs) માં ભાવ વધારો અને ઇન્વેન્ટરી લિક્વિડેશનથી ફાયદો થવાની શક્યતા જોઈ રહ્યા છે. પરંતુ, કોકિંગ કોલના વધતા ભાવ EBITDA વૃદ્ધિને રોકી શકે છે. એકંદરે, ભારતીય સ્ટીલ સેક્ટર FY2025/2026 માં લગભગ 8% વૃદ્ધિ કરશે તેવી અપેક્ષા છે, પરંતુ વધુ સપ્લાય અને નીચા સ્ટીલ ભાવને કારણે ઓપરેટિંગ માર્જિન પર દબાણ યથાવત રહેશે.
ઐતિહાસિક પ્રદર્શન અને ભવિષ્યના જોખમો
ઐતિહાસિક રીતે, SAIL નો શેર વોલ્યુમ ગ્રોથની વાતો પર સકારાત્મક પ્રતિક્રિયા આપે છે, ભલે માર્જિન પર દબાણ હોય. જોકે, કંપની છેલ્લા 5 વર્ષમાં EBIT CAGR -0.19% દર્શાવે છે, જે વેચાણ વૃદ્ધિને સતત નફામાં રૂપાંતરિત કરવાની ક્ષમતા અંગે પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. આગામી 5-6 વર્ષમાં ₹1 ટ્રિલિયન થી વધુનું મોટું કેપેક્સ (Capex) પ્લાન પણ નાણાકીય જોખમો ઉભા કરી શકે છે, જો તેનું અસરકારક રીતે સંચાલન ન થાય તો દેવું ઘટવાની તાજેતરની વૃદ્ધિ ઉલટાઈ શકે છે.
અન્ય એનાલિસ્ટ્સનો મિશ્ર અભિગમ
જ્યારે Motilal Oswal નો અપગ્રેડ ટૂંકા ગાળામાં સ્ટીલના ભાવ પ્રત્યે આશાવાદી દૃષ્ટિકોણ દર્શાવે છે, ત્યારે અન્ય એનાલિસ્ટ્સ વધુ સાવચેત છે. IDBI Capital અને PL Capital બંનેએ SAIL ને 'Hold' રેટિંગ આપ્યું છે અને ₹151 નો ટાર્ગેટ રાખ્યો છે. તેઓ ટૂંકા ગાળાના માર્જિન દબાણ અને વધતા કેપેક્સ તથા દેવા સંબંધિત જોખમોનો ઉલ્લેખ કરે છે. મોટાભાગના એનાલિસ્ટ્સનો સરેરાશ ટાર્ગેટ લગભગ ₹139.75 ની આસપાસ છે. ભવિષ્યમાં કંપનીની વિસ્તરણ યોજનાઓનું અમલીકરણ અને કાચા માલની કિંમતોમાં અસ્થિરતાનું સંચાલન તેના વેલ્યુએશન અને રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટને અસર કરશે.