ભારતમાં સ્ટીલના ભાવ ઊંચા સ્તરે જળવાઈ રહ્યા છે. તેનું મુખ્ય કારણ એ છે કે ડીલરો સપ્લાયની અછતની આશંકાએ મોટા પાયે સ્ટોક (Inventory) જમા કરી રહ્યા છે, જે વાસ્તવિક માંગ કરતાં સટ્ટાકીય ખરીદીને વધુ દર્શાવે છે.
ડીલરોની સટ્ટાકીય ખરીદીથી માર્કેટમાં તેજી
દેશભરમાં સ્ટીલના ભાવ હાલમાં મજબૂત દેખાઈ રહ્યા છે, પરંતુ આ મજબૂતી પાછળ વાસ્તવિક વપરાશ કરતા ડીલરોનું વર્તન વધુ જવાબદાર છે. મુખ્ય સ્ટીલ ઉત્પાદકોની સપ્લાય ક્ષમતા તેમની માંગના માત્ર 50% થી 75% જેટલી જ રહી છે, જેના કારણે ડીલરોએ જરૂરીયાત મુજબ ખરીદી કરવાને બદલે અત્યારે મોટા પાયે માલ ભરી લેવાની રણનીતિ અપનાવી છે.
ભાવ વધારા પાછળના અન્ય કારણો
માર્કેટમાં ભાવ ઊંચા રહેવા પાછળ કોકિંગ કોલના ઊંચા ભાવ અને સરકારી ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી પણ મહત્વના પરિબળો છે. આ ડ્યુટીને કારણે સસ્તું વિદેશી સ્ટીલ આવતું બંધ થયું છે, જેનો લાભ સ્થાનિક ઉત્પાદકોને મળી રહ્યો છે. જો કે, વિશ્લેષકો માને છે કે આ ડિમાન્ડ 'આર્ટિફિશિયલ' હોઈ શકે છે જે ઉત્પાદકોને ખોટી વૃદ્ધિનો અહેસાસ કરાવી રહી છે.
આગામી સમયમાં શું રહેશે સ્થિતિ?
રોકાણકારોએ આગામી તહેવારોની સિઝન પર નજર રાખવી જોઈએ. ખાસ કરીને ગુજરાત જેવા રાજ્યોમાં ઓક્ટોબર અને નવેમ્બર દરમિયાન કન્સ્ટ્રક્શન અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સની ગતિ ધીમી પડે છે. જો વાસ્તવિક માંગ આ જમા થયેલા સ્ટોકને પચાવી ન શકે, તો સ્ટીલ કંપનીઓના ઓર્ડરમાં મોટો ઘટાડો આવી શકે છે.
સ્ટીલ પાઈપ સેગમેન્ટમાં આક્રમક ભાવવધારો
સ્ટીલ પાઈપ સેગમેન્ટની વાત કરીએ તો, અહીં ભાવ વધારો વધુ આક્રમક રહ્યો છે. મેન્યુફેક્ચરર્સે ગ્રાહકો પર ખર્ચનો બોજ નાખતા પ્રતિ કિલો ₹6 થી ₹7 નો વધારો કર્યો હતો અને ત્યારબાદ 1 ઓક્ટોબરથી વધારાના ₹1.5 પ્રતિ કિલોનો વધારો અમલી બનાવ્યો છે, જે આ સેક્ટરની મજબૂત માર્જિન જાળવી રાખવાની ક્ષમતા દર્શાવે છે.