ઘણા રોકાણકારો એવું માને છે કે એક જ બેંકમાં અલગ-અલગ FD કરાવવાથી સુરક્ષા વધે છે, પણ આ ભ્રમ છે. DICGC ના નિયમ મુજબ, એક બેંકમાં ફક્ત **₹5 લાખ** સુધીની જ ડિપોઝિટ સુરક્ષિત છે. મોટી રકમ માટે અલગ-અલગ બેંકમાં રોકાણ કરવું અનિવાર્ય છે.
ઘણા લોકો પોતાની મૂડી સુરક્ષિત રાખવા માટે એક જ બેંકમાં અલગ-અલગ ખાતા કે FD ખોલાવે છે, એમ વિચારીને કે દરેક ખાતા પર વીમો મળશે. પરંતુ વાસ્તવિકતા અલગ છે. ડિપોઝિટ ઇન્શ્યોરન્સ એન્ડ ક્રેડિટ ગેરંટી કોર્પોરેશન (DICGC) ના નિયમો મુજબ, તમારી સુરક્ષાની સીમા પ્રતિ બેંક, પ્રતિ વ્યક્તિ માત્ર ₹5 લાખ સુધી જ મર્યાદિત છે.
₹5 લાખની મર્યાદા કેવી રીતે કામ કરે છે?
આ કોઈ એક ચોક્કસ ખાતા કે FD માટે નથી, પરંતુ તે એક એગ્રીગેટ (કુલ) લિમિટ છે. એટલે કે, જો તમે એક જ બેંકમાં સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ, કરંટ એકાઉન્ટ, રિકરિંગ ડિપોઝિટ (RD) અને ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) ધરાવતા હોવ, તો આ બધાનો સરવાળો કરવામાં આવશે. જો તમારી કુલ રકમ ₹10 લાખ હોય, તો પણ વીમો માત્ર ₹5 લાખ સુધી જ મળશે. બાકીના ₹5 લાખ અનઈન્સ્યોર્ડ (Uninsured) ગણાશે.
વ્યાજની અસરને અવગણશો નહીં
યાદ રાખો કે આ ₹5 લાખની મર્યાદામાં અસલ રકમ (Principal) અને તેના પર મળતું વ્યાજ બંનેનો સમાવેશ થાય છે. ઘણીવાર વ્યાજ ઉમેરાતા તમારી કુલ ડિપોઝિટ વીમાની મર્યાદા વટાવી જાય છે, જેના વિશે રોકાણકારોને ખબર પણ હોતી નથી.
ડાયવર્સિફિકેશન કેમ જરૂરી છે?
વીમો 'બેંકના આધારે' મળે છે, 'શાખા (Branch)'ના આધારે નહીં. જો તમે અલગ-અલગ બ્રાન્ચમાં પૈસા રાખો તો પણ તે એક જ બેંક ગણાય. સુરક્ષા વધારવા માટે અલગ-અલગ બેંકમાં ખાતા હોવા જરૂરી છે. ઉદાહરણ તરીકે, બેંક A માં ₹5 લાખ અને બેંક B માં ₹5 લાખ રાખવાથી તમારી સંપૂર્ણ રકમ સુરક્ષિત રહે છે.
સાવધાન: NBFC માં નથી મળતી સુરક્ષા
ઘણા રોકાણકારો ઊંચા વ્યાજની લાલચમાં NBFC માં પૈસા રોકે છે, પરંતુ અહીં DICGC નો વીમો મળતો નથી. બેંકના ડિપોઝિટ પર મળતી સુરક્ષા NBFC માં મળતી નથી, તેથી મોટી રકમનું રોકાણ કરતા પહેલા બેંકની સ્થિરતા તપાસવી ખૂબ જ જરૂરી છે.