અમેરિકાના **10-Year Treasury Bonds** પર હાલમાં **5.3%** ની આસપાસ યીલ્ડ (Yield) મળી રહી છે. ઘણા રોકાણકારો રૂપિયો ગગડવાની શક્યતાને જોડીને **8%** વળતરની ગણતરી લગાવી રહ્યા છે, પરંતુ આ વળતરની કોઈ ગેરંટી નથી.
વર્ષ 2002 પછી પ્રથમ વખત અમેરિકાના 10-Year Treasury Bonds ની યીલ્ડ 5.3% ના સ્તરે પહોંચી છે. આ તેજીને જોઈને ભારતીય રોકાણકારોમાં અમેરિકન સરકારી બોન્ડ્સ પ્રત્યે આકર્ષણ વધ્યું છે. બજારમાં એક એવી ધારણા ચાલી રહી છે કે જો 5.3% ની યીલ્ડમાં ભારતીય રૂપિયાનું ડોલર સામે અંદાજિત 3% નું ઘસારણ (Depreciation) ઉમેરવામાં આવે, તો રોકાણકાર 8% જેટલું વળતર મેળવી શકે છે. જોકે, આ ગણિત પાછળ અનેક જોખમો છુપાયેલા છે.
વળતરનું ગણિત અને વાસ્તવિકતા
આ 8% વળતરનો અંદાજ બે બાબતો પર ટકેલો છે: બોન્ડનું વ્યાજ અને કરન્સીનો ફાયદો. પરંતુ રૂપિયાનું મૂલ્ય ઘટશે જ તેવું કોઈ કાનૂની કરાર નથી. જો સમય જતાં રૂપિયો સ્થિર થાય અથવા મજબૂત બને, તો રોકાણકારને માત્ર 5.3% ની બેઝ યીલ્ડ જ મળે છે. આમ, આ રોકાણ એક 'ફિક્સ્ડ ઇન્કમ' રહેવાને બદલે ફોરેક્સ માર્કેટ પરનો એક જુગાર બની જાય છે.
બોન્ડના ભાવમાં ઘટાડાનું જોખમ
રોકાણકારો ઘણીવાર એ ભૂલી જાય છે કે બોન્ડની યીલ્ડ અને તેના ભાવ વચ્ચે વ્યસ્ત સંબંધ છે. જો અમેરિકામાં વ્યાજ દરો વધે છે અથવા ઊંચા રહે છે, તો જૂના બોન્ડ્સના ભાવ ઘટે છે. જો તમે મેચ્યોરિટી પહેલા બોન્ડ વેચો, તો તમને મળેલું વ્યાજ પણ નુકસાનમાં ધોવાઈ શકે છે.
ટેક્સ અને અન્ય વ્યવહારુ અવરોધો
ભારતીય રોકાણકારો LRS (Liberalised Remittance Scheme), ગિફ્ટ સિટી (GIFT City) અથવા મ્યુચ્યુઅલ ફંડના 'ફંડ-ઓફ-ફંડ્સ' દ્વારા આમાં રોકાણ કરી શકે છે. પરંતુ આમાં ટેક્સ (TCS) અને ફીનો બોજ પણ છે. મળતા વ્યાજ પર ભારતીય ઇન્કમ ટેક્સ સ્લેબ મુજબ ટેક્સ લાગે છે, જે તમારા નેટ વળતરને ઘટાડી દે છે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે US Treasuries નો ઉપયોગ મુખ્યત્વે ડાયવર્સિફિકેશન કે વિદેશી શિક્ષણ જેવી ડોલર આધારિત જરૂરિયાતો માટે કરવો જોઈએ, ન કે માત્ર વધારે વળતર મેળવવા માટે.