U.S. ૧૦-વર્ષીય ટ્રેઝરી યીલ્ડ **૫.૩૬%** ના ૨૪ વર્ષના ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચતા ગ્લોબલ માર્કેટમાં અફરાતફરી મચી છે. વિદેશી રોકાણકારો (FIIs) ભારતીય બજારમાંથી સતત વેચવાલી કરી રહ્યા છે, જેની સીધી અસર નિફ્ટી પર જોવા મળી રહી છે.
ગ્લોબલ ફાઈનાન્શિયલ માર્કેટમાં વ્યાજદરોને લઈને મોટી હલચલ જોવા મળી રહી છે. ઓક્ટોબરની શરૂઆતમાં U.S. ૧૦-વર્ષીય ટ્રેઝરી યીલ્ડ ૫.૩૬% ના સ્તરે પહોંચી ગઈ છે, જે છેલ્લા ૨૪ વર્ષનો રેકોર્ડ છે. જ્યારે સુરક્ષિત ગણાતી U.S. સરકારી બોન્ડ્સમાં વળતર વધે, ત્યારે ભારત જેવા ઈમર્જિંગ માર્કેટ્સમાંથી મૂડી પાછી ખેંચાઈને અમેરિકા તરફ જાય તે સ્વાભાવિક છે.
FII વેચવાલી અને ભારતીય બજાર
આ ટ્રેન્ડને કારણે સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬માં વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતીય શેરબજારમાંથી લગભગ ₹૪૫,૦૦૦ કરોડની તોતિંગ વેચવાલી કરી છે. Nifty 50 ઇન્ડેક્સ માટે આ પરિસ્થિતિ કપરી બની છે. બોન્ડ્સમાં મળતું ઊંચું વળતર શેરો માટે એક મજબૂત સ્પર્ધક બની ગયું છે, જેના કારણે કંપનીઓના વેલ્યુએશન પર દબાણ આવી રહ્યું છે.
AI સેક્ટર અને વધતું દેવું
યીલ્ડ વધવાનું એક મુખ્ય કારણ આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) સેક્ટરમાં થઈ રહેલું આંધળુકિયા દેવું છે. આ વર્ષે અંદાજે $૫૭૦ અબજનું નવું દેવું લેવામાં આવ્યું છે, જ્યારે વૈશ્વિક દેવું $૩૬૫ ટ્રિલિયનને પાર કરી ગયું છે. ભારતીય કંપનીઓ, ખાસ કરીને બેન્કિંગ અને રિયલ એસ્ટેટ જેવા સેક્ટર્સ, જ્યાં વ્યાજદરો પ્રત્યે સંવેદનશીલતા વધુ હોય છે, ત્યાં પ્રોફિટ માર્જિન ઘટવાનું જોખમ રહેલું છે.
બદલાતી રોકાણ રણનીતિ
હાલના માહોલમાં મોટા રોકાણકારો હવે લાંબા ગાળાના જોખમો ટાળીને શોર્ટ-ડ્યુરેશન બોન્ડ્સ (૧ થી ૫ વર્ષની મેચ્યોરિટી) પર વધુ ધ્યાન આપી રહ્યા છે. આ સાથે જ, 'ટેક્સ-લોસ હાર્વેસ્ટિંગ' જેવી સ્ટ્રેટેજીનો ઉપયોગ પણ વધી રહ્યો છે. નિષ્ણાતો હાલના તબક્કે સ્પેક્યુલેટિવ સ્ટોક્સને બદલે મજબૂત કેશ-ફ્લો ધરાવતી લાર્જ-કેપ કંપનીઓ સાથે રહેવાની અને ડિફેન્સિવ એપ્રોચ અપનાવવાની સલાહ આપી રહ્યા છે.