UPI પેમેન્ટ્સને સસ્ટેનેબલ બનાવવા માટે સરકારનો મોટો નિર્ણય. **15 ઓક્ટોબર, 2026** થી ₹2,000 થી વધુના વ્યવહારો પર **0.4%** મર્ચન્ટ ફી લાગુ કરવામાં આવશે.
નવો ફી સ્ટ્રક્ચર અને અમલીકરણ
National Payments Corporation of India (NPCI) એ હાઈ-વેલ્યુ UPI વ્યવહારો માટે નવો નિયમ જાહેર કર્યો છે. હવે ₹2,000 થી વધુના પેમેન્ટ લેનાર મર્ચન્ટ્સ પર 'Merchant Discount Rate' (MDR) લાગુ થશે. આ બદલાવનો હેતુ ડિજિટલ પેમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમને આર્થિક રીતે મજબૂત બનાવવાનો છે.
ફી અને અંદાજિત કમાણી
મોટાભાગના વ્યવહારો પર 0.4% ના દરે ચાર્જ લાગશે, જેની મહત્તમ મર્યાદા (Cap) પ્રતિ ટ્રાન્ઝેક્શન ₹300 રાખવામાં આવી છે. આ નિર્ણયથી બેંકિંગ અને પેમેન્ટ એગ્રીગેટર્સ માટે દર મહિને આશરે ₹1,800 કરોડની રેવન્યુનું નવું સ્ત્રોત ઊભું થવાની શક્યતા છે.
નાના વેપારીઓ માટે રાહત
સરકારે સામાન્ય ગ્રાહકો અને નાના વેપારીઓને સુરક્ષિત રાખવા ખાસ જોગવાઈ કરી છે:
- ₹2,000 કે તેનાથી નીચેના વ્યવહારો અગાઉની જેમ જ મફત રહેશે.
- P2PM QR કોડ દ્વારા મહિને ₹1 લાખથી ઓછી કમાણી કરતા નાના મર્ચન્ટ્સ આ ફીમાંથી સંપૂર્ણ મુક્ત રહેશે.
સેક્ટર મુજબ અલગ નિયમો
ચોક્કસ ક્ષેત્રો માટે સરકારે અલગ રેટ નક્કી કર્યા છે:
- રેલવે, ટેલિકોમ, ઈન્સ્યોરન્સ અને ફ્યુઅલ: ₹2,000 થી વધુના ટ્રાન્ઝેક્શન પર ₹5 ની ફ્લેટ ફી.
- મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને સિક્યોરિટીઝ: 0.02% ની નજીવી ફી (મહત્તમ કેપ ₹300).
બજાર હવે આ વાત પર નજર રાખી રહ્યું છે કે શું મર્ચન્ટ્સ આ ખર્ચ ગ્રાહકો પર નાખશે કે કેમ. જોકે, સરકારે સ્પષ્ટ સૂચના આપી છે કે ગ્રાહકો પાસેથી કોઈ વધારાનો ચાર્જ વસૂલવો નહીં.