સાયબર ગુનેગારો અત્યારે UPI યુઝર્સને 'ફેક રિફંડ' સ્કેમનો શિકાર બનાવી રહ્યા છે. સ્કેમર્સ પહેલા તમારા એકાઉન્ટમાં પૈસા મોકલે છે અને પછી QR કોડ સ્કેન કરાવીને અથવા PIN નખાવીને તમારું જ બેંક એકાઉન્ટ ખાલી કરી નાખે છે.
સ્કેમ કેવી રીતે કામ કરે છે?
આ છેતરપિંડી સામાન્ય રીતે કોઈ અજાણ્યા વ્યક્તિ દ્વારા તમારા એકાઉન્ટમાં નાની કે મધ્યમ રકમ ટ્રાન્સફર કરવાથી શરૂ થાય છે. થોડી જ વારમાં, સ્કેમર તમને ફોન કે મેસેજ કરીને કહેશે કે ભૂલથી પૈસા ટ્રાન્સફર થઈ ગયા છે. તેઓ તમને ઉતાવળમાં મૂકીને 'રિફંડ' આપવા માટે દબાણ કરશે અને એક કસ્ટમ QR કોડ અથવા પેમેન્ટ લિંક મોકલશે.
યાદ રાખો, જ્યારે તમે આ QR કોડ સ્કેન કરીને તમારો UPI PIN નાખો છો, ત્યારે તમે કોઈને પૈસા રિફંડ નથી કરતા, પરંતુ તમે સ્કેમરને તમારા એકાઉન્ટમાંથી પૈસા ખેંચવાની (Collect Request) મંજૂરી આપી રહ્યા છો. હંમેશા યાદ રાખો કે પૈસા મેળવવા માટે ક્યારેય PIN કે OTP ની જરૂર પડતી નથી.
બેંકોની ચેતવણી અને સલાહ
State Bank of India સહિતની અગ્રણી બેંકોએ સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે જો તમને અચાનક કોઈ અજાણ્યા સ્ત્રોતમાંથી પૈસા મળે, તો તે વ્યક્તિ સાથે સીધો સંપર્ક ન કરો. કોઈના સ્ક્રીનશોટ પર ભરોસો રાખવાને બદલે તમારી પોતાની બેંક એપ્લિકેશનમાં ટ્રાન્ઝેક્શન ચેક કરો. જો ખરેખર ભૂલ થઈ હોય, તો તમારી બેંકના ઓફિશિયલ કસ્ટમર કેરનો સંપર્ક કરીને જ પ્રોસેસ કરો. આનાથી એક સત્તાવાર રેકોર્ડ બનશે અને તમે ભવિષ્યમાં જવાબદારીમાંથી મુક્ત રહેશો.
ઠગાઈ થઈ જાય તો શું કરવું?
જો તમે આ સ્કેમનો શિકાર બન્યા હોવ, તો તરત જ આ પગલાં લો:
- સ્કેમર સાથે સંપર્ક તોડી નાખો.
- નેશનલ સાયબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઈન નંબર 1930 પર તુરંત કોલ કરો.
- તમારી ફરિયાદ cybercrime.gov.in પર નોંધાવો.
- તત્કાલ તમારી બેંકને જાણ કરો જેથી તેઓ તમારું એકાઉન્ટ ફ્રીઝ કરી શકે અને વધુ નુકસાન અટકાવી શકાય.