ઓગસ્ટ 2026માં UPI ટ્રાન્ઝેક્શને **24.51 અબજ**નો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે, જે રીટેલ પેમેન્ટ માર્કેટના **77.3%** હિસ્સા પર કબજો જમાવી રહ્યો છે. ફિઝિકલ કાર્ડ્સનો ઉપયોગ ઘટતા બેન્કો અને ફિનટેક કંપનીઓ માટે આવકના મોડેલમાં મોટો બદલાવ આવ્યો છે.
ભારતના રીટેલ પેમેન્ટ માર્કેટમાં મોટું પરિવર્તન આવ્યું છે. ઓગસ્ટ 2026માં UPI ટ્રાન્ઝેક્શન્સ 24.51 અબજ સુધી પહોંચી ગયા છે, જેનું કુલ મૂલ્ય ₹29.82 લાખ કરોડ જેટલું જંગી રહ્યું છે. આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે સામાન્ય લોકો માટે હવે UPI જ વ્યવહારનું મુખ્ય સાધન બની ગયું છે.
ડેબિટ કાર્ડનો ઘટતો ક્રેઝ
જુલાઈ 2026ના ડેટા મુજબ, P2M (પર્સન-ટુ-મર્ચન્ટ) ટ્રાન્ઝેક્શનમાં UPI નો હિસ્સો વધીને 77.3% થયો છે, જે એક વર્ષ પહેલા 74.9% હતો. બીજી તરફ, ફિઝિકલ ડેબિટ કાર્ડનો હિસ્સો ઘટીને માત્ર 3.2% પર આવી ગયો છે, જે ગયા વર્ષે 3.9% હતો. લોકો હવે કાર્ડ લઈને ફરવા કે ટર્મિનલ પર રાહ જોવાને બદલે QR કોડ સ્કેન કરવાનું વધુ પસંદ કરી રહ્યા છે.
ક્રેડિટ કાર્ડ અને UPI નું જોડાણ
ક્રેડિટ કાર્ડ માર્કેટ પોતાની રીતે બદલાઈ રહ્યું છે. જોકે તેનો હિસ્સો ઘટીને 17.7% થયો છે, છતાં મોંઘી ખરીદી અને ઈ-કોમર્સમાં તેનું મહત્વ અકબંધ છે. હવે RuPay ક્રેડિટ કાર્ડને UPI સાથે લિંક કરીને ગ્રાહકો QR કોડ દ્વારા પણ ક્રેડિટ લાઈનનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.
રોકાણકારો માટે પડકાર
પરંપરાગત કાર્ડ સ્વાઈપ પર બેન્કોને MDR (Merchant Discount Rate) મળતું હતું, જે એક નિશ્ચિત આવક હતી. UPI માં મોટાભાગના ટ્રાન્ઝેક્શન MDR વગર થાય છે, જેનાથી બેન્કોની ફી-આધારિત આવક પર દબાણ વધ્યું છે. જોકે, ₹2,000 થી વધુના 'Credit-on-UPI' ટ્રાન્ઝેક્શન પર MDR લાગુ કરવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે, પરંતુ વેપારીઓ દ્વારા 1.1% થી 2% MDR સામેના વિરોધને કારણે તેની સફળતા જોવી બાકી છે.