જુલાઈ 2026માં ભારતીય ડિજિટલ પેમેન્ટ માર્કેટ **₹11.7 લાખ કરોડ** સુધી પહોંચ્યું છે, જેમાં UPI નો દબદબો જોવા મળ્યો છે. જોકે, હાઈ-વેલ્યુ ટ્રાન્ઝેક્શન પર ફી લાગવાની શક્યતાને પગલે સેક્ટરમાં મોટા ફેરફારો આવી રહ્યા છે.
જુલાઈ 2026માં ભારતના ડિજિટલ પેમેન્ટ લેન્ડસ્કેપમાં મોટું પરિવર્તન જોવા મળ્યું છે. Unified Payments Interface (UPI) મર્ચન્ટ ટ્રાન્ઝેક્શન માટે સૌથી મજબૂત માધ્યમ બની ગયું છે. લેટેસ્ટ ડેટા મુજબ, કુલ ડિજિટલ પેમેન્ટ માર્કેટ વાર્ષિક ધોરણે 19.6% વધીને ₹11.7 લાખ કરોડ પર પહોંચ્યું છે, જેમાં 77.3% વોલ્યુમ માત્ર UPI દ્વારા થયું છે.
કાર્ડ્સના વપરાશમાં ઘટાડો
UPI ની લોકપ્રિયતા સામે પરંપરાગત પેમેન્ટ રીતો પાછળ પડી રહી છે. જુલાઈમાં મર્ચન્ટ પેમેન્ટ વોલ્યુમમાં ક્રેડિટ કાર્ડ્સનો હિસ્સો ઘટીને 17.7% થયો છે, જે ગયા વર્ષની સરખામણીએ 203 બેસિસ પોઈન્ટનો ઘટાડો દર્શાવે છે. તેવી જ રીતે, ડેબિટ કાર્ડ્સનો હિસ્સો પણ 3.9% થી ઘટીને 3.2% પર આવી ગયો છે. યુઝર્સ હવે POS મશીનોની ઝંઝટને બદલે UPI ની સ્પીડ અને સુવિધાને વધુ મહત્વ આપી રહ્યા છે.
નિયમોમાં ફેરફાર અને મોનેટાઈઝેશનનું જોખમ
હવે UPI ના ફ્રી મોડલ પર સરકારની નજર છે. ઓગસ્ટ 2026માં સરકારે 'Taxation and Other Laws (Amendment) Bill' પસાર કર્યું છે, જે હેઠળ હાઈ-વેલ્યુ UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર Merchant Discount Rate (MDR) લાગુ કરવાની જોગવાઈ છે. જોકે, હજુ કોઈ ચોક્કસ દર જાહેર નથી કરવામાં આવ્યો, પરંતુ આ નિર્ણય ફિનટેક કંપનીઓ માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.
ડિજિટલ પેમેન્ટનું ભવિષ્ય
ડિજિટલ ટૂલ્સના આટલા વધારા છતાં, ભારતીય અર્થવ્યવસ્થામાં કેશ (Cash) નું મહત્વ હજુ પણ અકબંધ છે. એપ્રિલથી ઓગસ્ટ 2026 દરમિયાન કેશ સર્ક્યુલેશનમાં 13% નો વધારો નોંધાયો છે. હવે આખા સેક્ટરની નજર 'Credit-on-UPI' પર છે, જે બેંકો અને ફિનટેક કંપનીઓ માટે આવકનું નવું સાધન બની શકે છે.