યુકે (UK) માં 30-વર્ષના સરકારી બોન્ડ યીલ્ડ **6%** ના સ્તરે પહોંચ્યા છે, જે **1998** પછીનું સૌથી ઊંચું સ્તર છે. આ વધારાને કારણે મોર્ગેજ રેટમાં ધરખમ ઉછાળો આવ્યો છે અને બેંકો સસ્તા ફિક્સ્ડ-રેટ પ્લાન પાછા ખેંચી રહી છે.
બ્રિટિશ અર્થતંત્રમાં મોટી ઉથલપાથલ
યુનાઇટેડ કિંગડમના ફાઇનાન્શિયલ માર્કેટમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. 30-વર્ષના સરકારી બોન્ડ્સ (Gilts) ની યીલ્ડ 6% પર પહોંચી ગઈ છે. આ આંકડો વર્ષ 1998 પછી પ્રથમ વખત જોવા મળ્યો છે, જે બ્રિટિશ અર્થતંત્રમાં ઉધાર લેવાનો ખર્ચ કેટલો મોંઘો થઈ રહ્યો છે તેનો સંકેત આપે છે.
મોર્ગેજ માર્કેટ પર અસર
બોન્ડ માર્કેટની આ વોલેટિલિટીને કારણે મોર્ગેજ લેન્ડર્સે તાત્કાલિક અસરથી 5% થી નીચેના વ્યાજ દરવાળી પ્રોડક્ટ્સ બંધ કરી દીધી છે. ફિક્સ્ડ-રેટ મોર્ગેજના ભાવ નક્કી કરવા માટે જે 'સ્વેપ રેટ્સ' નો ઉપયોગ થાય છે, તેમાં થયેલા ઉછાળાને કારણે ગ્રાહકો પર બોજ વધી ગયો છે.
50 લાખ પરિવારો પર સીધી અસર
Bank of England ના ડેટા મુજબ, 2028 ના અંત સુધીમાં લગભગ 50 લાખ થી વધુ પરિવારોએ તેમના માસિક હપ્તામાં વધારો સહન કરવો પડી શકે છે. ખાસ કરીને 7,50,000 જેટલા એવા બોરોઅર્સ છે, જેમણે પેન્ડેમિક દરમિયાન ખૂબ જ ઓછા વ્યાજ દરે લોન લીધી હતી, તેઓ હવે આ વધેલા માર્કેટ રેટ્સને કારણે મુશ્કેલીમાં મુકાઈ શકે છે.
ભારતીય રોકાણકારોએ કેમ ચિંતા કરવી જોઈએ?
આ સ્થિતિ માત્ર યુકે પૂરતી સીમિત નથી. વિકસિત દેશોમાં ઉધાર લેવાનો ખર્ચ વધે ત્યારે તેની અસર ગ્લોબલ લિક્વિડિટી પર પડે છે. આનાથી FII (Foreign Institutional Investors) ના સેન્ટિમેન્ટમાં ફેરફાર થઈ શકે છે અને ભારતીય રૂપિયા સહિતના ઉભરતા બજારોના કરન્સી પર દબાણ વધી શકે છે.
આગામી સમયમાં શું થશે?
હવે રોકાણકારોની નજર 28 ઓક્ટોબર ના રોજ આવનારા યુકેના બજેટ પર છે. જો સરકારની ઉધાર લેવાની યોજનાઓ અપેક્ષા કરતા વધુ હશે, તો યીલ્ડમાં હજુ પણ વધારો જોવા મળી શકે છે. હાલમાં યુકેના હાઉસિંગ માર્કેટમાં અનિશ્ચિતતા છે અને મોર્ગેજ મંજૂરીનું પ્રમાણ 2023 ના અંત પછીના સૌથી નીચલા સ્તરે છે.