જૂન **2026** સુધીમાં ટુ-વ્હીલર લોન ડિફોલ્ટનો દર ઘટીને **1.4%** પર પહોંચ્યો છે, જે છેલ્લા સાત વર્ષનો સૌથી નીચો સ્તર છે. લેન્ડર્સ હવે સ્માર્ટફોન જેવી નાની ખરીદીઓના રિપેમેન્ટ ટ્રેક રેકોર્ડના આધારે લોન મંજૂર કરી રહ્યા છે.
ભારતમાં ટુ-વ્હીલર ફાઇનાન્સિંગનું ચિત્ર ઝડપથી બદલાઈ રહ્યું છે. જૂન 2026 સુધીમાં લોન ડિફોલ્ટનો આંકડો 1.4% થયો છે, જે 2019 માં 2.7% હતો. આ ઘટાડા પાછળ આર્થિક સુધારાની સાથે લેન્ડિંગની નવી પદ્ધતિ મુખ્ય કારણ છે.
સ્મોલ-ટિકિટ લોનનો નવો ફિલ્ટર
બેંકો અને NBFCs હવે મોટી લોન આપતા પહેલા ગ્રાહકની શિસ્ત તપાસવા માટે સ્માર્ટફોન, એપ્લાયન્સ અથવા ગોલ્ડ લોન જેવી સ્મોલ-ટિકિટ EMIનો ઉપયોગ કરે છે. 2026 ના પ્રથમ છ મહિનામાં, લગભગ એક-તૃતીયાંશ નવા ટુ-વ્હીલર લેનારાઓ પહેલાથી જ આવી નાની લોનનો ઉપયોગ કરી ચૂક્યા હતા. પરિણામે, 801 થી વધુ ક્રેડિટ સ્કોર ધરાવતા ગ્રાહકોની સંખ્યા છેલ્લા સાત વર્ષમાં બમણી થઈને 16% પર પહોંચી છે.
NBFCs નું વર્ચસ્વ અને માર્કેટ
ટુ-વ્હીલર લોન માર્કેટમાં NBFCsનો હિસ્સો 73% જેટલો જંગી છે. કંપનીઓ હવે સેમી-અર્બન અને ગ્રામીણ વિસ્તારો પર વધુ ધ્યાન આપી રહી છે, જ્યાંથી 64% નવી લોન આવી રહી છે. આ વિસ્તારોમાં ગ્રાહકો ટુ-વ્હીલરમાંથી કાર તરફ અપગ્રેડ થઈ રહ્યા હોવાથી લેન્ડર્સને લાંબા ગાળે ફાયદો થઈ રહ્યો છે.
રોકાણકારોએ કયા જોખમો પર નજર રાખવી?
ટુ-વ્હીલર લોન અનસિક્યોર્ડ કેટેગરીમાં આવે છે, જ્યાં સરળતાથી વસૂલી શકાય તેવી કોઈ મિલકત ગીરો હોતી નથી. ઘણા ગ્રાહકો એકસાથે અનેક પર્સનલ લોન ધરાવે છે, જે આર્થિક તણાવ સમયે મોટું જોખમ સાબિત થઈ શકે છે. ઉપરાંત, રેગ્યુલેટરી સંસ્થાઓ અનસિક્યોર્ડ લેન્ડિંગ પર સતત નજર રાખી રહી છે. જો ભવિષ્યમાં વ્યાજ દરો કે વસૂલાતના નિયમો કડક બને, તો NBFCsના માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે.