RBI ના ડ્રાફ્ટ પ્રપોઝલ બાદ, Tata Capital એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેમની રિવોલ્વિંગ ક્રેડિટ (Revolving Credit) એક્સપોઝર તેમના કુલ લોન બુકના 5% થી પણ ઓછી છે. આ નવા નિયમો NBFCs માટે લોન 'એવરગ્રીનિંગ' (Evergreening) ને રોકવા માટે લાવવામાં આવી રહ્યા છે.
RBI નો મોટો નિર્ણય: NBFCs માં ફ્લેક્સી-લોન પર પ્રતિબંધ?
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ (NBFCs) માટે એક મહત્વપૂર્ણ ડ્રાફ્ટ પ્રપોઝલ બહાર પાડ્યું છે. આ પ્રપોઝલ મુજબ, NBFCs ને રિવોલ્વિંગ ક્રેડિટ પ્રોડક્ટ્સ (જેને ફ્લેક્સી-લોન પણ કહેવાય છે) ઓફર કરવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવી શકે છે. આ પ્રકારની લોનમાં, બોરોવર્સ એક જ ક્રેડિટ લાઈનમાંથી વારંવાર પૈસા ઉપાડી અને પરત ચૂકવી શકે છે. RBI હવે આના બદલે ફિક્સ્ડ રિપેમેન્ટ શેડ્યૂલ સાથે સ્ટ્રિક્ટ ટર્મ લોન (Term Loan) લાગુ કરવા માંગે છે.
Tata Capital ની સ્થિતિ શું છે?
આ જાહેરાત બાદ, Tata Capital ના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને CEO, રાજીવ સબરવાલ, એ જણાવ્યું કે કંપનીનું આવા રિવોલ્વિંગ ક્રેડિટ ફેસિલિટીઝમાં એક્સપોઝર ખૂબ જ ઓછું છે. તે કુલ લોન બુકના 5% થી પણ ઓછું છે. જૂન મહિનાના અંત સુધીમાં, કંપનીની ગ્રોસ લોન બુક લગભગ ₹2.86 ટ્રિલિયન હતી અને એસેટ્સ અંડર મેનેજમેન્ટ (AUM) ₹2.90 ટ્રિલિયન હતી. આ મર્યાદિત એક્સપોઝર સૂચવે છે કે RBI ના નવા નિયમોની કંપનીના વર્તમાન બિઝનેસ મોડેલ પર સીધી અસર ઓછી રહેશે.
RBI નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય: 'Evergreening' રોકવું
RBI ની મુખ્ય ચિંતા 'એવરગ્રીનિંગ' (Evergreening) ની પ્રથા છે. આ પ્રથામાં, બોરોવર્સ જૂના દેવાની ચૂકવણી માટે નવી લોન લે છે, જે લોનની વાસ્તવિક ગુણવત્તાને છુપાવે છે. ફ્લેક્સીબલ ક્રેડિટ લાઈન્સ પર પ્રતિબંધ મૂકીને, સેન્ટ્રલ બેંક સુનિશ્ચિત કરવા માંગે છે કે NBFCs પાસે તેમના બોરોવર્સના વાસ્તવિક કેશ ફ્લો (Cash Flow) ની વધુ સારી સમજ હોય, નહિ કે એવી પ્રોડક્ટ્સ પર આધાર રાખે જે ચુકવણી ક્ષમતાને છુપાવી શકે. ક્રેડિટ કાર્ડ (Credit Card) અને બુલેટ રિપેમેન્ટ લોન (Bullet Repayment Loan) આ પ્રપોઝલમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે.
સેક્ટર પર સંભવિત અસર
રોકાણકારો માટે, આ નિયમોની NBFC સેક્ટર પર અસર જુદી જુદી હોઈ શકે છે. એનાલિસ્ટ્સનું માનવું છે કે જે કંપનીઓના પોર્ટફોલિયોમાં ફ્લેક્સી-લોન પ્રોડક્ટ્સનો હિસ્સો વધુ છે, તેમને ક્રેડિટ ઓફરિંગ્સને ફરીથી ડિઝાઇન કરવા અથવા હાલના ગ્રાહકોને પરંપરાગત ટર્મ લોન સ્ટ્રક્ચરમાં ખસેડવા માટે વધુ દબાણનો સામનો કરવો પડી શકે છે. Bajaj Finance જેવી કંપનીઓનું એક્સપોઝર લગભગ 15% થી 20% હોવાનો અંદાજ છે, જ્યારે Cholamandalam Investment and Finance, L&T Finance, અને Poonawalla Fincorp જેવી અન્ય મોટી કંપનીઓનું એક્સપોઝર નહિવત માનવામાં આવે છે.
આગળ શું?
આ રેગ્યુલેટરી પ્રક્રિયા હાલમાં ફીડબેક સ્ટેજ (Feedback Stage) માં છે. RBI એ હિતધારકો અને ઉદ્યોગ સંસ્થાઓ પાસેથી 28 ઓગસ્ટ, 2026 સુધીમાં ટિપ્પણીઓ આમંત્રિત કરી છે. ફાઇનાન્સ ઇન્ડસ્ટ્રી ડેવલપમેન્ટ કાઉન્સિલ (FIDC) જેવી સંસ્થાઓ ફ્લેક્સીબલ ક્રેડિટ લાઈન્સથી દૂર જવાના ઓપરેશનલ પડકારો પર નિયમનકાર સાથે ચર્ચા કરે તેવી અપેક્ષા છે. અંતિમ નિયમોની સૂચના બાદ, ખાસ કરીને કોઈપણ ટ્રાન્ઝિશન પીરિયડ (Transition Period) દરમિયાન હાલના લોન બુકને કેવી રીતે ટ્રીટ કરવામાં આવે છે, તેના આધારે સેક્ટર પરની અંતિમ અસર નિર્ભર રહેશે.