રાજ્ય સરકારો દ્વારા ઈશ્યુ કરવામાં આવતા State Development Loans (SDLs) પર હાલ **8.1%** જેટલું વળતર મળી રહ્યું છે. બેંક એફડીના વિકલ્પ તરીકે આ બોન્ડ્સ આકર્ષક લાગતા હોય, પરંતુ તેમાં લિક્વિડિટીનું જોખમ અને ટેક્સના નિયમો સમજવા ખૂબ જરૂરી છે.
SDLs શું છે અને તે કેવી રીતે કામ કરે છે?
ભારતીય બોન્ડ માર્કેટમાં State Development Loans (SDLs) અત્યારે રોકાણકારોનું ધ્યાન ખેંચી રહ્યા છે. આ એવા ડેટ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ છે જે રાજ્ય સરકારો તેમની બજેટ જરૂરિયાતો અને વિકાસના પ્રોજેક્ટ્સ માટે બહાર પાડે છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ની તાજેતરની હરાજીમાં 10-વર્ષના SDLs પર 8.1% આસપાસનું વળતર જોવા મળ્યું છે. જે રોકાણકારોને નિયમિત અને સુરક્ષિત આવક જોઈએ છે, તેમને આ બેંકની ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ કરતા વધુ આકર્ષક લાગી શકે છે.
રોકાણકારોએ કયા જોખમો ધ્યાનમાં રાખવા જોઈએ?
SDLs એ કેન્દ્ર સરકારના બોન્ડ્સથી અલગ છે, કારણ કે આ બોન્ડ્સ જે-તે રાજ્ય સરકારની જવાબદારી હોય છે. ભલે તે સુરક્ષિત ગણાય છે, પરંતુ દરેક રાજ્યની આર્થિક સ્થિતિ અને દેવાની વ્યવસ્થા અલગ-અલગ હોય છે. તેથી, રોકાણ કરતા પહેલા જે-તે રાજ્યની નાણાકીય મજબૂતી તપાસવી અનિવાર્ય છે.
લિક્વિડિટીની સમસ્યા
આ બોન્ડ્સમાં સૌથી મોટો પડકાર લિક્વિડિટીનો છે. તમે આ બોન્ડ્સ લો ત્યારે તેને મેચ્યોરિટી સુધી જાળવી રાખવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે. સેકન્ડરી માર્કેટમાં તમે તેને વેચી તો શકો છો, પરંતુ તે બજાર ઘણું ઓછું એક્ટિવ છે. જો તમારે અચાનક પૈસાની જરૂર પડે, તો તમને ખરીદદાર ન મળે અથવા ઓછી કિંમતે વેચવા પડે તેવી શક્યતા રહેલી છે.
ટેક્સ અને ફુગાવાની અસર
યાદ રાખો કે આ બોન્ડ્સ પર મળતું વ્યાજ સંપૂર્ણપણે ટેક્સપાત્ર છે અને તે તમારા આવકવેરાના સ્લેબ મુજબ લાગુ પડે છે. વધુમાં, વધતો ફુગાવો પણ તમારા રોકાણ પર અસર કરી શકે છે. ફુગાવો વધે ત્યારે સેન્ટ્રલ બેંક વ્યાજ દર ઊંચા રાખે છે, જેનાથી તમે બોન્ડ વહેલા વેચવા જાવ તો માર્કેટ વેલ્યુમાં ઘટાડો થઈ શકે છે.
જો તમે સીધા બોન્ડ ખરીદવામાં મૂંઝવણ અનુભવતા હોવ, તો તમે 'ટાર્ગેટ મેચ્યોરિટી ફંડ્સ' જેવા વિકલ્પો પણ વિચારી શકો છો. આ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ વ્યાવસાયિક મેનેજરો દ્વારા સંચાલિત હોય છે, જે સરકારી બોન્ડ અને SDLs માં રોકાણ કરે છે. અંતે, રોકાણ લાંબા ગાળાના આયોજન સાથે જ કરવું જોઈએ.