Standard Chartered Bank India તેની રિટેલ બિઝનેસ સ્ટ્રેટેજીમાં મોટો ફેરફાર કરી રહી છે. બેંક હવે અમીર અને ધનિક ગ્રાહકો (Wealthy and Affluent Customers) તેમજ નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (SMEs) પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. આ નિર્ણય માસ-માર્કેટ ગ્રાહકોથી દૂર જવાનો છે, જેનું મુખ્ય કારણ તીવ્ર સ્પર્ધા અને નફાકારકતા જાળવવામાં પડકાર છે. આ પરિવર્તન આગામી છ થી આઠ મહિનામાં પૂર્ણ થવાની અપેક્ષા છે.
શું થયું?
Standard Chartered Bank (SCB) India તેના રિટેલ બિઝનેસને નવી દિશા આપી રહી છે. છેલ્લા 165 વર્ષથી ભારતમાં કાર્યરત આ બેંક હવે વેલ્થ મેનેજમેન્ટ, અફ્લુઅન્ટ બેંકિંગ અને સ્મોલ એન્ડ મીડિયમ એન્ટરપ્રાઇઝ (SME) સેક્ટર પર પોતાનું ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. આ બદલાવ હેઠળ, બેંક માસ રિટેલ બેંકિંગ સેગમેન્ટથી દૂર જઈ રહી છે, જ્યાં તે પહેલાં વધુ વ્યાપક ગ્રાહક આધાર માટે સ્પર્ધા કરતી હતી. આ પ્રક્રિયા આગામી છ થી આઠ મહિનામાં પૂર્ણ થવાની સંભાવના છે.
શા માટે બદલાઈ રહી છે રણનીતિ?
Standard Chartered Bank, India ના MD અને CEO, PD સિંહના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતીય બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં અત્યંત તીવ્ર સ્પર્ધા મુખ્ય કારણ છે. બેંકનો ઉદ્દેશ્ય માસ માર્કેટમાં સ્પર્ધા કરવાને બદલે, કસ્ટમાઇઝ્ડ સેવાઓ (bespoke services) અને ક્રોસ-બોર્ડર બેંકિંગ સોલ્યુશન્સ પર આધારિત એડવાઇઝરી-લેડ મોડેલ તરફ આગળ વધવાનો છે. બેંકે સ્વીકાર્યું છે કે ઊંચી સ્પર્ધાને કારણે માસ રિટેલ સેગમેન્ટમાં ટકાઉ નફાકારકતા હાંસલ કરવી મુશ્કેલ બની ગયું છે, ભલે ડિફોલ્ટ રેટ (delinquency rates) નિયંત્રણમાં હોય.
કોર્પોરેટ બેંકિંગ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર ભાર
રિટેલ સિવાય, બેંક તેના કોર્પોરેટ બેંકિંગ ફ્રેન્ચાઇઝ પર પણ ભાર મૂકી રહી છે. ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંબંધિત પ્રોજેક્ટ ફાઇનાન્સ, જેમાં રિન્યુએબલ એનર્જી, પાવર ટ્રાન્સમિશન અને ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV) સપ્લાય ચેઇન જેવા ક્ષેત્રોનો સમાવેશ થાય છે, તે ભારતમાં બેંકના કુલ લોન બુકના લગભગ 10% થી 12% હિસ્સો ધરાવે છે. બેંકે જણાવ્યું કે પ્રાઇવેટ કેપિટલ ખર્ચ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ વૃદ્ધિને કારણે કોર્પોરેટ પાઇપલાઇનમાં લગભગ 15% નો વધારો થયો છે.
GIFT સિટી અને ફોરેન કેપિટલ
Standard Chartered તેના GIFT સિટી ઓપરેશન્સનો ઉપયોગ એરક્રાફ્ટ ફાઇનાન્સિંગ અને સિક્યોરિટાઇઝેશન સહિત આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવહારોને સરળ બનાવવા માટે પણ કરી રહી છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા ફોરેન કરન્સી ઇન્ફ્લોને ટેકો આપવા માટેના પગલાં જાહેર કરાયા બાદ, બેંક FCNR(B) ડિપોઝિટ પ્રોડક્ટ્સને સક્રિયપણે પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. આ પ્રયાસો ભારતીય બેંકો અને જાહેર ક્ષેત્રના ઉપક્રમો (PSUs) દ્વારા ફોરેન કરન્સી ઊભી કરવાની તકો ઝડપી લેવાની વ્યાપક વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ છે.
સ્પર્ધાત્મક સંદર્ભ
ભારતમાં કાર્યરત વિદેશી બેંકો માસ રિટેલ માર્કેટમાં વિસ્તરણ કરવામાં સતત સંઘર્ષ કરી રહી છે, જેનું મુખ્ય કારણ મોટી સ્થાનિક ખાનગી ક્ષેત્રની બેંકોનું આક્રમક વિસ્તરણ અને ડિજિટલ પહોંચ છે. અફ્લુઅન્ટ અને વેલ્થ સેગમેન્ટ્સ તરફ વળીને, Standard Chartered અન્ય વિદેશી સંસ્થાઓ દ્વારા અપનાવવામાં આવતી વ્યૂહરચના સાથે સુસંગત થઈ રહી છે, જે ઉચ્ચ-મૂલ્યવાળા અને સંબંધ-આધારિત વ્યવસાયો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે જ્યાં તેઓ તેમના વૈશ્વિક નેટવર્કનો લાભ લઈ શકે છે.
આગળ શું જોવું?
આગળ જતા, બેંક તેના હાલના 1.3 મિલિયન ગ્રાહક આધારને નવા એડવાઇઝરી-ફોકસ્ડ મોડેલમાં કેવી રીતે સ્થાનાંતરિત કરે છે અને આ પ્રક્રિયા દરમિયાન કેટલો વ્યવસાય જાળવી રાખે છે તે જોવાનું રહેશે. આ ઉપરાંત, રોકાણકારો અને ઉદ્યોગ નિરીક્ષકો ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રમાં કોર્પોરેટ લોન વૃદ્ધિ જાળવી રાખવાની બેંકની ક્ષમતા, તેમજ આગામી ક્વાર્ટર્સમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને ટેકનોલોજી ટૂલ્સમાં તેના રોકાણ ઉત્પાદકતા અને કાર્યક્ષમતામાં કેવી રીતે રૂપાંતરિત થાય છે તેના પર પણ નજર રાખશે.