ભારતમાં હવે પરંપરાગત મ્યુચ્યુઅલ ફંડથી આગળ વધીને રોકાણકારો Specialized Investment Funds (SIFs) તરફ વળી રહ્યા છે. SBI Mutual Fund નો સ્પેશિયલાઇઝ્ડ પોર્ટફોલિયો માત્ર એક વર્ષમાં **₹36,000 કરોડ**ને વટાવી ગયો છે.
બદલાતી રોકાણની પદ્ધતિ
ભારતીય એસેટ મેનેજમેન્ટ સેક્ટરમાં મોટો બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. રોકાણકારો હવે માત્ર બેન્ચમાર્કને ફોલો કરતા ફંડ્સને બદલે અલગ પ્રકારની વ્યૂહરચનાઓ (Strategies) પસંદ કરી રહ્યા છે. SBI Mutual Fund ના ડેટા મુજબ, તેમની સ્પેશિયલ ફંડ કેટેગરીમાં માત્ર એક વર્ષમાં ₹36,000 કરોડ થી ₹37,000 કરોડ સુધીની મૂડી એકત્ર થઈ છે, જેમાં લગભગ 1,50,000 રોકાણકારો જોડાયા છે.
પરંપરાગત ફંડથી કેવી રીતે અલગ?
સામાન્ય મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ સરળ અને બધા માટે ઉપલબ્ધ હોય છે, પરંતુ આ સ્પેશિયલાઇઝ્ડ ફંડ્સમાં ઇક્વિટી લોંગ-શોર્ટ અને ડેરિવેટિવ્ઝ જેવા જટિલ સાધનોનો ઉપયોગ થાય છે. આ પદ્ધતિઓ માર્કેટની વોલેટિલિટી સામે રક્ષણ મેળવવા માટે વપરાય છે, પરંતુ તેમાં જોખમનું પ્રમાણ પણ અલગ હોય છે.
ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ અને પડકારો
કંપનીઓ હવે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને ડિજિટલ ટૂલ્સ દ્વારા ઓનબોર્ડિંગની પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવી રહી છે, જેના કારણે ભારતની લગભગ એક-ચતુર્થાંશ (1/4) પિનકોડ સુધી આ સુવિધા પહોંચી છે. તેમ છતાં, કડક કમ્પ્લાયન્સ અને એડમિનિસ્ટ્રેટિવ કામગીરી હજુ પણ એક મોટો અવરોધ છે.
'PMS Lite' ની ચર્ચા
હાલમાં PMS (Portfolio Management Services) માં રોકાણ કરવાની લઘુત્તમ મર્યાદા ₹50 લાખ છે. આને ઘટાડીને 'PMS Lite' અથવા 'PRIM' લાવવાની ચર્ચા ચાલી રહી છે, જેથી નાના રોકાણકારો પણ આ ઇકોસિસ્ટમમાં સામેલ થઈ શકે. ટેકનોલોજી ગમે તેટલી ઝડપી બને, છતાં નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ફંડ મેનેજરની કુશળતા આ પ્રકારના ફંડ્સ માટે સૌથી વધુ મહત્વની રહેવાની છે.