બજારમાં કેમ મચી ગભરાટ?
આ ઘટાડા પાછળ મુખ્યત્વે બે કારણો જવાબદાર છે. પ્રથમ, બજેટ 2026 માં જાહેર થયેલો સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) માં વધારો, જે 1લી એપ્રિલ, 2026 થી લાગુ પડશે. બીજું, નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) ના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને CEO, આશિષકુમાર ચૌહાણે ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ (F&O) ટ્રેડિંગ વોલ્યુમમાં ઘટાડો થવાની સંભાવના અંગે ચેતવણી આપી છે. તેમણે ડેરિવેટિવ્ઝ ટ્રેડિંગ માટે કડક લાયકાત માપદંડો (Stricter Eligibility Criteria) લાગુ કરવાની પણ હિમાયત કરી છે, જે સ્પષ્ટપણે સટ્ટાકીય પ્રવૃત્તિઓને નિયંત્રિત કરવાની દિશામાં એક મોટું પગલું સૂચવે છે.
STT વધારાની વિગતવાર અસર
બજેટ 2026 માં STT દરોમાં નોંધપાત્ર વધારો કરવામાં આવ્યો છે. ફ્યુચર્સ પરનો STT 0.02% થી વધીને 0.05% થયો છે, જ્યારે ઓપ્શન્સ પ્રીમિયમ અને એક્સરસાઇઝ પરના લેવી 0.1% અને 0.125% થી વધીને 0.15% થયા છે. આ વધારાને કારણે ટ્રાન્ઝેક્શન ખર્ચમાં વૃદ્ધિ થશે, ખાસ કરીને હાઈ-ફ્રિક્વન્સી ટ્રેડર્સ (High-Frequency Traders) અને ઓપ્શન્સ ટ્રેડર્સ માટે. ઉદાહરણ તરીકે, ₹10 લાખ ના ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ પર હવે પ્રતિ કોન્ટ્રાક્ટ વધારાનો ₹300 STT લાગશે.
F&O માં સટ્ટાકીય પ્રવૃત્તિઓ પર નિયંત્રણ?
NSE ના CEO, આશિષકુમાર ચૌહાણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારો, જેમ કે સિંગાપોર અને યુએસ,ની જેમ ડેરિવેટિવ્ઝ ટ્રેડિંગ માટે 'મિનિમમ ક્વોલિફાઇંગ ક્રાઇટેરિયા' (Minimum Qualifying Criteria) લાગુ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. SEBI ના ડેટા મુજબ, 90% થી વધુ ડેરિવેટિવ્ઝ ટ્રેડર્સ નુકસાન કરે છે, આ જોતાં નીચી આવક ધરાવતા વ્યક્તિઓ દ્વારા થતી સટ્ટાકીય ભાગીદારી ઘટાડવાનો આ એક પ્રયાસ છે. આ બેવડી નીતિ - ઊંચા ટેક્સ અને કડક પ્રવેશ અવરોધો - બજારમાં સટ્ટાકીય તેજીને કાબૂમાં લેવા માટે બનાવવામાં આવી છે.
Angel One અને BSE પર સીધી અસર
Angel One, જે 7.53 million થી વધુ એક્ટિવ યુઝર્સ અને 15.64% માર્કેટ શેર ધરાવતો એક અગ્રણી ડિસ્કાઉન્ટ બ્રોકર છે, તેના માટે આ સ્થિતિ મુશ્કેલ બની શકે છે. કંપનીનો રેવન્યુ મોડેલ મોટાભાગે F&O ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ પર આધારિત છે. નવેમ્બર 2025 માં Angel One નો F&O એવરેજ ડેઇલી ટર્નઓવર (ADTO) માસિક ધોરણે 10.1% ઘટ્યો હતો. BSE, જે એક્સચેન્જ ઓપરેટર છે, તેની રેવન્યુ પણ ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ સાથે સીધી રીતે જોડાયેલી છે. ભૂતકાળમાં પણ, જુલાઈ 2025 માં નબળા બિઝનેસ અપડેટ અને F&O નિયમો કડક થવા બાદ Angel One ના શેરમાં 5.53% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો.
ભવિષ્ય શું કહે છે?
લાંબા ગાળે, Angel One એ 38.34% નેટ સેલ્સ ગ્રોથ અને 37.53% ઓપરેટિંગ પ્રોફિટ ગ્રોથ દર્શાવ્યો છે. જોકે, તાજેતરના ત્રિમાસિક પરિણામોમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જ્યાં છેલ્લા વર્ષમાં નફામાં 40.6% નો સંકોચન અને નવ મહિનાના અંતે 20.55% ની નેટ સેલ્સ ઘટ્યા છે. BSE નું વેલ્યુએશન, જે P/E રેશિયો લગભગ 58x ની આસપાસ છે, તે પણ ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ ઘટવા પર દબાણ અનુભવી શકે છે. BSE દેવું મુક્ત છે અને મજબૂત રેવન્યુ વૃદ્ધિ ધરાવે છે, પરંતુ ટ્રાન્ઝેક્શન ફી પર તેની નિર્ભરતા વોલ્યુમમાં ઘટાડો થવાથી જોખમી બની શકે છે. એનાલિસ્ટ્સ Angel One માટે 'Buy' રેટિંગ અને ₹306.10 નો ટાર્ગેટ આપી રહ્યા છે, જે 24% થી વધુનો અપસાઇડ સૂચવે છે. BSE માટે, સરેરાશ ટાર્ગેટ ₹3,114.62 છે, જે લગભગ 11% નો અપસાઇડ દર્શાવે છે. જોકે, આ ટાર્ગેટ નવા નિયમનકારી માહોલના લાંબા ગાળાના પ્રભાવને સંપૂર્ણપણે ધ્યાનમાં લેતા નથી.