મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન, ઈઝરાયેલ અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ અને તેના કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં આવેલા અચાનક ઉછાળાએ વૈશ્વિક બજારોમાં ભયનો માહોલ સર્જ્યો છે. આ ભૌગોલિક ઉથલપાથલની સીધી અસર ભારતીય શેરબજાર પર પણ જોવા મળી, જ્યાં સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI) જેવા દિગ્ગજ શેરોમાં ભારે વેચવાલી થઈ.
આ સોમવારે, 9 માર્ચ, 2026 ના રોજ, SBI ના શેર 5.60% જેટલા તૂટીને ₹1,079.40 પર પહોંચી ગયા, જેના પગલે કંપનીનું માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન અંદાજે ₹62,352 કરોડ ઘટીને ₹9.93 લાખ કરોડ ની નીચે આવી ગયું. જાહેર ક્ષેત્રના બેંકિંગ ઇન્ડેક્સ (BSE PSU Bank index) માં પણ 5.65% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો, જે ક્ષેત્રમાં વ્યાપક નરમાઈ દર્શાવે છે. આ બજારની અસ્થિરતા મુખ્યત્વે પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા ભૌગોલિક તણાવ સાથે જોડાયેલી હતી, જેના કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઉછાળો આવ્યો અને વૈશ્વિક ફુગાવા તથા આર્થિક મંદીની ચિંતાઓ વધી.
જોકે, આ તીવ્ર ઘટાડા છતાં, SBI ના મજબૂત ફંડામેન્ટલ્સ (Fundamentals) રોકાણકારોને રાહત આપી રહ્યા છે. ડિસેમ્બર 2025 ક્વાર્ટરમાં બેંકે ₹21,028 કરોડ નો શાનદાર નેટ પ્રોફિટ (Net Profit) નોંધાવ્યો હતો, જે વાર્ષિક ધોરણે 24.5% નો નોંધપાત્ર વધારો દર્શાવે છે. બેંકની એસેટ ક્વોલિટી (Asset Quality) પણ સતત સુધરી રહી છે, જ્યાં ગ્રોસ નોન-પર્ફોર્મિંગ એસેટ્સ (GNPAs) માત્ર 1.57% પર છે.
બજાર વિશ્લેષકો માને છે કે SBI હાલમાં 12.97x ના પ્રાઈસ-ટુ-અર્નિંગ (P/E) રેશિયો અને 2.14x ના પ્રાઈસ-ટુ-બુક (P/B) રેશિયો પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે. તેની સરખામણીમાં, HDFC Bank (P/E આસપાસ 19.22x, P/B 2.69x) અને ICICI Bank (P/E આસપાસ 18.48x, P/B 2.92x) જેવા પ્રાઇવેટ ક્ષેત્રના હરીફોની સરખામણીમાં, SBI નું વેલ્યુએશન (Valuation) આકર્ષક લાગે છે. છેલ્લા વર્ષમાં લગભગ 70% નો ઉછાળો દર્શાવ્યા બાદ પણ, તેના મજબૂત નાણાકીય પ્રદર્શનને જોતાં, તેનું વેલ્યુએશન હજુ પણ યોગ્ય જણાય છે.
લોકપ્રિય બ્રોકરેજ ફર્મ Motilal Oswal Financial Services એ SBI પર 'Buy' રેટિંગ જાળવી રાખ્યું છે અને ₹1,300 નો ટાર્ગેટ પ્રાઈસ આપ્યો છે, જે લગભગ 9.1% ના અપસાઇડ (Upside) ની સંભાવના દર્શાવે છે. મોટાભાગના વિશ્લેષકોનો મત પણ 'Buy' અથવા 'Strong Buy' તરફી છે.
જોકે, વૈશ્વિક ભૌગોલિક તણાવ લાંબો સમય ચાલે તો ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવ, ઇન્ફ્લેશન (Inflation) અને રૂપિયા પર દબાણ જેવા મેક્રોઇકોનોમિક (Macroeconomic) જોખમો વધી શકે છે. આ સંજોગોમાં, SBI અને સમગ્ર બેંકિંગ ક્ષેત્ર પર વધુ દબાણ આવી શકે છે. ખાસ કરીને, ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને MSME જેવા ક્ષેત્રો પર અસર થઈ શકે છે, જે લાંબા ગાળે એસેટ ક્વોલિટીને અસર કરી શકે છે. હાલમાં, Nifty PSU Bank ઇન્ડેક્સમાં લગભગ 6% નો ઘટાડો સૂચવે છે કે આવા આંચકાઓ પ્રત્યે આ શેરો સામૂહિક રીતે સંવેદનશીલ છે.
તેમ છતાં, મોટાભાગના વિશ્લેષકો SBI ના લાંબા ગાળાના આઉટલૂક (Outlook) પ્રત્યે હકારાત્મક છે, અને Motilal Oswal નો ₹1,300 નો ટાર્ગેટ તેમજ સર્વસંમતિ ટાર્ગેટ ₹1,207.82 ની આસપાસ છે. રોકાણકારોએ હાલની અસ્થિરતા વચ્ચે બેંકના મજબૂત ફંડામેન્ટલ્સ અને વૈશ્વિક જોખમો વચ્ચે સંતુલન સાધવાની જરૂર પડશે. બેંકની નેટ ઇન્ટરેસ્ટ માર્જિન (Net Interest Margins) અને એસેટ ક્વોલિટીનું સંચાલન ભવિષ્યમાં નિર્ણાયક રહેશે.