State Bank of India (SBI) હવે ડેટા સેન્ટર્સ અને સોલર મેન્યુફેક્ચરિંગ જેવા સેક્ટર્સને લોન આપવા માટે 'CHAKRA' નામનું નવું લેન્ડિંગ મોડેલ લાવ્યું છે, જેમાં હવે ફિઝિકલ કોલેટરલને બદલે ભવિષ્યની કમાણી (Cash Flows) પર ધ્યાન આપવામાં આવશે.
દેશની સૌથી મોટી સરકારી બેંક, State Bank of India એ લોન આપવાની પોતાની પરંપરાગત પદ્ધતિમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. હવે બેંક જમીન કે મકાન જેવા ફિઝિકલ એસેટ્સને બદલે પ્રોજેક્ટના ભવિષ્યના રોકડ પ્રવાહ એટલે કે ફ્યુચર કેશ ફ્લોને ધ્યાનમાં રાખીને લોન આપશે.
કેશ-ફ્લો લેન્ડિંગનો નવો અભિગમ
ઘણા સમયથી બેંકો લોન આપવા માટે મોર્ગેજ કે ટેન્જીબલ એસેટ્સ પર નિર્ભર રહેતી હતી. પરંતુ આજની ટેક-આધારિત કંપનીઓ, જેમ કે ડેટા સેન્ટર્સ અને રિન્યુએબલ એનર્જી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, પાસે હંમેશા પૂરતા પ્રમાણમાં ફિઝિકલ એસેટ્સ નથી હોતા. 'CHAKRA' ફ્રેમવર્ક દ્વારા SBI હવે પ્રોજેક્ટના ઓપરેશનલ ઇકોનોમિક્સ અને તેની ભવિષ્યની આવક ક્ષમતાનું મૂલ્યાંકન કરશે.
સેક્ટર પર ફોકસ અને જોખમો
આ પહેલ ખાસ કરીને સોલર એનર્જી અને હાઈ-ટેક મેન્યુફેક્ચરિંગ જેવા મૂડી-નિર્ભર ઉદ્યોગો માટે છે. જો કે, રોકાણકારો માટે આ એક જોખમી પાસું પણ હોઈ શકે છે. જો પ્રોજેક્ટ અપેક્ષિત આવક ન કરી શકે, તો બેંક પાસે રિકવરી માટે પૂરતા એસેટ્સ નહીં હોય. આથી જ SBI એ પોતાની ટીમને આ નવા ટેકનિકલ માપદંડોને સમજવા માટે ખાસ ટ્રેનિંગ આપવાની તૈયારી કરી છે.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાનમાં રાખવું?
આ ફેરફાર બેંકિંગ સિસ્ટમના આધુનિકીકરણ તરફનો મોટો સંકેત છે. રોકાણકારો માટે આગામી ક્વાર્ટર્સમાં બેંકની એસેટ ક્વોલિટી અને આ નવા લોન પોર્ટફોલિયોના NPA (Non-Performing Assets) લેવલ પર નજર રાખવી ખૂબ જ જરૂરી બની રહેશે.