વર્ષ ૨૦૨૬ની ફેસ્ટિવ સિઝન શરૂ થતાની સાથે જ State Bank of India, ICICI Bank અને Axis Bank એ Amazon તથા Flipkart સાથે મળીને મોટા ડિસ્કાઉન્ટ્સની જાહેરાત કરી છે. રિટેલ ક્રેડિટ ગ્રોથ વધારવા માટેની આ એક રણનીતિ છે, પરંતુ તેની સાથે માર્જિન અને લોનની ક્વોલિટી પર પણ સવાલો ઉભા થયા છે.
ભારતમાં તહેવારોની સિઝન ૮ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ થી શરૂ થઈ રહી છે. આ સમયગાળા દરમિયાન ગ્રાહકોને આકર્ષવા માટે ઈ-કોમર્સ દિગ્ગજો અને પ્રાઈવેટ લેન્ડર્સ આક્રમક રણનીતિ અપનાવી રહ્યા છે. Amazon ની 'Great Indian Festival' અને Flipkart ની 'Big Billion Days' સેલમાં બેંકોએ ખાસ ભાગીદારી કરી છે. જેમાં SBI એ Amazon સાથે, જ્યારે ICICI Bank અને Axis Bank એ Flipkart સાથે મળીને કાર્ડધારકોને ઈન્સ્ટન્ટ ડિસ્કાઉન્ટની ઓફર આપી છે.
બેંકો માટે આ વ્યૂહરચના કેમ મહત્વની છે?
વર્ષ ૨૦૨૬ માં બેંકિંગ સેક્ટરમાં ક્રેડિટ ગ્રોથમાં થોડી ધીમી ગતિ જોવા મળી હતી. આ સ્થિતિને સુધારવા માટે બેંકોએ ડિસ્કાઉન્ટ અને EMI ના માધ્યમથી રિટેલ લોન બુક વધારવાનો પ્રયાસ શરૂ કર્યો છે. ખાસ કરીને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ટ્રાવેલ જેવા સેક્ટરમાં ગ્રાહકોને લલચાવીને ક્રેડિટ કાર્ડનો વપરાશ વધારવાનો બેંકોનો મુખ્ય હેતુ છે.
પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણનું જોખમ
આ પાર્ટનરશિપ ટ્રાન્ઝેક્શન વોલ્યુમ તો વધારશે, પણ તેની સામે પડકારો પણ છે. ૧૦% ઈન્સ્ટન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ અને કેશબેક પાછળ બેંકોનો મોટો ખર્ચ થાય છે. રોકાણકારોએ ખાસ જોવું પડશે કે આ ખર્ચની અસર બેંકોના Net Interest Margins (NIMs) પર કેટલી પડે છે. જો નવા ગ્રાહકો મેળવવાનો ખર્ચ તેનાથી થતી વ્યાજની આવક કરતા વધી જાય, તો કંપનીઓના પ્રોફિટ પર દબાણ આવી શકે છે.
કન્ઝ્યુમર ક્રેડિટ અને જોખમ
આ સાથે જ 'Buy Now, Pay Later' (BNPL) સ્કીમ્સના કારણે લોનની ગુણવત્તા પર પણ જોખમ રહેલું છે. જો ગ્રાહકો તેમની ક્ષમતા કરતા વધુ લોન લેશે તો ભવિષ્યમાં NPA (Non-Performing Assets) વધવાની શક્યતા રહેલી છે. રેગ્યુલેટરે અગાઉ પણ અનસિક્યોર્ડ લોનના વધતા પ્રમાણ અંગે સાવચેતી આપી છે, તેથી આવનારા ક્વાર્ટરના પરિણામોમાં રિટેલ પોર્ટફોલિયોની સ્થિતિ પર નજર રાખવી ખૂબ જરૂરી છે.