State Bank of India ના રિસર્ચ ટીમે અંદાજ લગાવ્યો છે કે RBI ઓક્ટોબર અને ડિસેમ્બર દરમિયાન વ્યાજ દરોમાં કુલ **50 bps** નો વધારો કરી શકે છે. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ **$100** પ્રતિ બેરલને પાર કરી જતાં મોંઘવારીના દબાણને કારણે આ ફેરફાર થઈ શકે છે.
ભારતમાં મોનિટરી પોલિસીના આઉટલુકમાં મોટો વળાંક આવ્યો છે. અત્યાર સુધી માર્કેટ એવી અપેક્ષા રાખી રહ્યું હતું કે RBI પોલિસી રેટમાં રાહત આપશે અથવા તેને સ્થિર રાખશે, પરંતુ હવે સ્થિતિ બદલાઈ છે. SBI ના ઇકોનોમિક રિસર્ચ વિંગના મતે, વધતી જતી મોંઘવારીને ડામવા માટે RBI ઓક્ટોબર અને ડિસેમ્બર એમ બે તબક્કામાં 25-25 bps ના વધારા કરી શકે છે.
આ ફેરફાર પાછળનું મુખ્ય કારણ શું છે?
તેજીનું મુખ્ય કારણ વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થયેલો ઉછાળો છે, જે હાલ $100 પ્રતિ બેરલની સપાટીને ઓળંગી ગયા છે. વેસ્ટ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક તણાવને કારણે સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ છે, જેની સીધી અસર એનર્જી કોસ્ટ પર પડી રહી છે. RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ પણ સંકેત આપ્યા છે કે આગામી 5 થી 7 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ મળનારી મોનિટરી પોલિસી કમિટી (MPC) ની બેઠકમાં આ બાબતે ગંભીર ચર્ચા થશે.
રોકાણકારો માટે શું છે સંકેત?
વ્યાજ દરોમાં વધારો થવાથી લોન લેવી મોંઘી બનશે. જે કંપનીઓ પર દેવાનું પ્રમાણ વધારે છે અથવા જે કેપિટલ-ઈન્ટેન્સિવ સેક્ટર (જેમ કે રિયલ એસ્ટેટ, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ઓટો) માં કામ કરે છે, તેમના માટે મુશ્કેલી વધી શકે છે. જો આ કંપનીઓ વધતો ખર્ચ ગ્રાહકો પર નહીં નાખી શકે, તો તેમના પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે.
બેન્કિંગ સેક્ટર પર શું અસર પડશે?
ટૂંકા ગાળામાં વધતા વ્યાજ દરો બેન્કોના 'નેટ ઈન્ટરેસ્ટ માર્જિન' (NIMs) ને મજબૂત કરી શકે છે, પરંતુ જો લોનની માંગ ઘટશે તો ક્રેડિટ ગ્રોથ પર અસર પડી શકે છે. આગામી દિવસોમાં ગ્લોબલ બોન્ડ યીલ્ડ અને રૂપિયામાં આવતી વોલેટિલિટી પણ ભારતીય બજારમાં એફઆઈઆઈ (FII) ના પ્રવાહ પર અસર કરશે, તેથી રોકાણકારોએ MPC ની બેઠક અને કંપનીઓના મેનેજમેન્ટની કોમેન્ટરી પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.