RBI એ બેંકો માટે ઓપરેશનલ રિસ્ક કેપિટલની ગણતરી કરવા માટે નવા અને કડક દિશાનિર્દેશો જાહેર કર્યા છે, જે **1 એપ્રિલ, 2027** થી અમલમાં આવશે. આ ફેરફારથી બેંકોએ હવે વધુ ચોકસાઈ સાથે કેપિટલ બફર રાખવું પડશે, જેની સીધી અસર બેંકોના બેલેન્સ શીટ અને રિટર્ન રેશિયો પર પડી શકે છે.
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) બેંકિંગ સેક્ટરની સુરક્ષા વધારવા માટે ઓપરેશનલ રિસ્ક કેપિટલ ગણવાની પદ્ધતિમાં મોટો સુધારો કરી રહી છે. આ નવા નિયમો Basel III ના વૈશ્વિક ધોરણો સાથે સુસંગત છે. ઓપરેશનલ રિસ્ક એટલે કે આંતરિક પ્રક્રિયાઓ, સિસ્ટમની નિષ્ફળતા અથવા બાહ્ય ઘટનાઓને કારણે થતા નુકસાન સામે સુરક્ષા.
શું બદલાશે ગણતરીમાં?
હવેથી બેંકોએ તેમની પ્રવૃત્તિઓને ત્રણ મુખ્ય વિભાગોમાં વહેંચવી પડશે: Interest, Lease, and Dividend Component, Services Component, અને Financial Component. ટ્રેડિંગ ડેસ્ક ધરાવતી બેંકો માટે મહત્વનો ફેરફાર એ છે કે હવે ઈન્ટરેસ્ટ રેટ ડેરિવેટિવ એસેટ્સને તેમની પોઝિટિવ ફેર વેલ્યુ પર માપવી પડશે, નોશનલ વેલ્યુ પર નહીં. આનાથી બેંકો જોખમને છુપાવી શકશે નહીં.
ઈન્ટરનલ લોસ મલ્ટિપ્લાયર અને ડેટા
RBI એ Internal Loss Multiplier માટે પણ નવી પદ્ધતિ જાહેર કરી છે. બેંકોએ હવે 10 વર્ષનો ઐતિહાસિક ડેટા ધ્યાનમાં લેવો પડશે. જેમાં ઓપરેશનલ દંડ, નોન-પરફોર્મિંગ એસેટ્સ અને એસેટ્સને થયેલા નુકસાનનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવશે. જોકે, હ્યુમન રિસોર્સ અને લોજિસ્ટિક્સ જેવા નોન-ફાઇનાન્સિયલ આઉટસોર્સિંગ ખર્ચને આ ગણતરીમાંથી બહાર રાખવામાં આવ્યા છે.
રોકાણકારો માટે શું છે સંકેત?
શેરધારકો અને વિશ્લેષકો માટે આ નિયમો બેંકની કેપિટલ એફિશિયન્સીની કસોટી સમાન છે. જો કેપિટલની જરૂરિયાત વધશે, તો બેંકોએ વધુ ઇક્વિટી રાખવી પડશે, જેની સીધી અસર Return on Equity (ROE) પર જોવા મળી શકે છે. ખાસ કરીને જે બેંકોનો પાછલો ટ્રેક રેકોર્ડ ઓપરેશનલ નુકસાન અથવા દંડનો રહ્યો છે, તેમના પર વધુ દબાણ આવી શકે છે. રોકાણકારોએ આગામી ક્વાર્ટરના રિઝલ્ટ અને મેનેજમેન્ટ કોમેન્ટ્રી પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.