Reserve Bank of India (RBI) ની ફોરેક્સ સ્વેપ સુવિધા સફળતાપૂર્વક બંધ થઈ છે, જેમાં **$136.38 અબજ**નું ભંડોળ એકત્ર થયું છે. આ વધારાની લિક્વિડિટી બેન્કો માટે સસ્તું ફંડિંગ લાવશે, પરંતુ વધતી મોંઘવારીને રોકવા માટે RBI અત્યારે સતર્ક છે.
રેકોર્ડ બ્રેકિંગ આંકડા
Reserve Bank of India (RBI) એ 31 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ પોતાની સ્પેશિયલ ફોરેક્સ સ્વેપ ફેસિલિટી પૂર્ણ કરી છે. આ પ્રક્રિયામાં અપેક્ષા કરતા ઘણું વધારે, એટલે કે $136.38 અબજનું ભંડોળ એકત્ર થયું છે, જ્યારે માર્કેટની ધારણા માત્ર $70 થી $80 અબજની હતી. આમાં સૌથી મોટો હિસ્સો $127.23 અબજનો FCNR(B) ડિપોઝિટ દ્વારા આવ્યો છે.
બેન્કિંગ સેક્ટર અને લિક્વિડિટી પર અસર
આ પ્રવાહથી ભારતીય બેન્કો માટે રાહતના સમાચાર છે. આ ડિપોઝિટ્સ Cash Reserve Ratio (CRR) અને Statutory Liquidity Ratio (SLR) માંથી મુક્ત હોવાથી, બેન્કોનો ફંડિંગ ખર્ચ ઘટ્યો છે. સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં જ સિસ્ટમમાં લિક્વિડિટી સરપ્લસ વધીને ₹10 લાખ કરોડને પાર કરી ગઈ હતી.
જોકે, આટલી મોટી માત્રામાં વધારાની રોકડ સિસ્ટમમાં હોવાથી મોંઘવારી વધવાનો ડર પણ છે. આ જ કારણે, 8 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ RBI એ ₹5 લાખ કરોડનું Variable Rate Reverse Repo (VRRR) ઓક્શન યોજ્યું હતું, જેથી વધારાની રોકડ પાછી ખેંચીને વ્યાજ દરોને સ્થિર રાખી શકાય.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાન રાખવું?
આ વધારાના ભંડોળથી બેન્કો લોન આપવાની ક્ષમતા વધારી શકે છે, જેનાથી ઈકોનોમીમાં ક્રેડિટ ગ્રોથ જોવા મળી શકે છે. પરંતુ રોકાણકારોએ બે બાબતો પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ:
- અબનોર્મલ લેન્ડિંગ (Abnormal Lending): જો બેન્કો ઉતાવળમાં લોન વહેંચશે, તો સિસ્ટમિક રિસ્ક વધી શકે છે.
- RBI ના એક્શન: ભવિષ્યમાં VRRR ઓક્શનનું કદ કેટલું રહે છે, તે લિક્વિડિટી મેનેજમેન્ટનું સૂચક બનશે. જો મોંઘવારી કાબૂ બહાર જશે, તો RBI ફરીથી લિક્વિડિટી પર લગામ કસશે.