ભારતીય રૂપિયો શુક્રવારે ડોલર સામે **95.81** ના સ્તર પર બંધ થયો છે. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડો અને રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ની સક્રિય દખલગીરીને કારણે રૂપિયાને મજબૂતી મળી છે, જેણે ગ્લોબલ માર્કેટના દબાણ વચ્ચે કરન્સીને સ્થિર રાખવામાં મદદ કરી છે.
રૂપિયામાં રિકવરી પાછળનું ગણિત
ગુરુવારના 95.96 ના સ્તર સામે શુક્રવારે રૂપિયો થોડો સુધરીને 95.81 પર પહોંચ્યો છે. આ રિકવરીના મુખ્ય બે કારણો છે - એક તો ગ્લોબલ માર્કેટમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થયેલો ઘટાડો અને બીજું, RBI ની માર્કેટમાં સક્રિય ભૂમિકા. ભારત કાચા તેલનો મોટો આયાતકાર દેશ હોવાથી ઓઈલના ભાવ ઘટવા એ રૂપિયા માટે પોઝિટિવ છે, કારણ કે તેનાથી ડોલરની માંગ ઘટે છે.
RBI ની રણનીતિ અને ફોરવર્ડ પ્રીમિયમ
માત્ર ડાયરેક્ટ માર્કેટ ઇન્ટરવેન્શન જ નહીં, પરંતુ RBI એ લિક્વિડિટી મેનેજમેન્ટ માટે 'સેલ-બાય સ્વાપ્સ' (Sell-buy swaps) નો પણ ઉપયોગ કર્યો છે. આ સાધનો દ્વારા બેંક સિસ્ટમમાં નાણાંનો પ્રવાહ નિયંત્રિત કરવામાં આવે છે.
જો કે, આ પગલાઓની એક અસર ફોરવર્ડ પ્રીમિયમ પર પણ પડી છે. વન-ઈયર ફોરવર્ડ યીલ્ડ વધીને 3.50% પર પહોંચી ગઈ છે, જે મે મહિના પછીનું સૌથી ઉંચું સ્તર છે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે, જે કંપનીઓ ડોલરના ભાવમાં થતા ફેરફાર સામે હેજિંગ (Hedging) કરે છે, તેમને હવે વધુ ખર્ચ કરવો પડશે.
રોકાણકારો માટે શું છે સંકેત?
હાલમાં ગ્લોબલ બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો અને મોંઘવારીને ડામવા માટે વિવિધ દેશોની સેન્ટ્રલ બેંકોની કડક નીતિઓને કારણે શેરબજાર અને અન્ય એસેટ્સ પર દબાણ છે. ભારતીય શેરબજારમાં પણ સતત સાપ્તાહિક ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે આગામી સમયમાં RBI કરન્સીને સ્થિર રાખવા માટે કયા નવા પગલાં ભરે છે અને એનર્જીના ભાવ દેશના ટ્રેડ બેલેન્સ પર કેવી અસર કરે છે.
