NRI હવે તેમના FCNR(B) એકાઉન્ટમાં ભારતમાં રહેતા સગાને 'Former or Survivor' તરીકે જોડી શકે છે. આનાથી વારસાના કાયદાકીય કામો સરળ બનશે, પરંતુ ફંડના મેનેજમેન્ટ માટે ખાસ શરતોનું પાલન કરવું પડશે.
NRI માટે તેમના નાણાકીય આયોજનમાં સૌથી મોટો સવાલ એ હોય છે કે ભારતમાં રહેતા સગા સંબંધીઓ કેવી રીતે તેમના એસેટ્સ (Assets) ને સંભાળી શકે અથવા વારસામાં મેળવી શકે. RBI ના નિયમો મુજબ, NRI તેમના Foreign Currency Non-Resident (FCNR) એકાઉન્ટમાં ભારતીય રહેવાસી સગાને ઉમેરી શકે છે, પરંતુ તે સામાન્ય જોઈન્ટ એકાઉન્ટ કરતા અલગ છે.
'Former or Survivor' નો ખાસ નિયમ
RBI નો મુખ્ય નિયમ એ છે કે આ એકાઉન્ટમાં NRI 'Former' (પ્રથમ ધારક) રહેશે, જ્યારે ભારતમાં રહેતા સગા 'Survivor' (અન્ય ધારક) ગણાશે. આનો અર્થ એ છે કે જ્યાં સુધી NRI જીવિત છે, ત્યાં સુધી સગા પાસે એકાઉન્ટ ચલાવવાની કે પૈસા ઉપાડવાની કોઈ સ્વતંત્ર સત્તા રહેશે નહીં. આ કોઈ સામાન્ય સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ નથી જ્યાં બંને ધારક ગમે ત્યારે ટ્રાન્ઝેક્શન કરી શકે.
પાવર ઓફ એટર્ની (PoA) નું મહત્વ
જો NRI ઈચ્છે કે ભારતમાં રહેતા સગા એકાઉન્ટનું સંચાલન કરે, તો તેમને ફોર્મલ Power of Attorney (PoA) આપવી પડશે. યોગ્ય રીતે રજીસ્ટર થયેલી PoA વગર, સગાની ભૂમિકા ફક્ત વારસા માટે જ સીમિત રહેશે. PoA દ્વારા તેઓ NRI ના વતી ટ્રાન્ઝેક્શન કરી શકશે. જો ખાતાધારકનું અવસાન થાય, તો આ 'Survivor' ક્લોઝને કારણે વારસાની પ્રક્રિયા ઘણી ઝડપી બની જાય છે અને કાયદાકીય અડચણો દૂર થાય છે.
કોને બનાવી શકાય સગા?
RBI એ 'રિલેટિવ' ની વ્યાખ્યા Companies Act, 2013 મુજબ નક્કી કરી છે. જેમાં પતિ-પત્ની, બાળકો, ભાઈ-બહેન અને માતા-પિતાનો જ સમાવેશ થાય છે. મિત્રો કે બિઝનેસ પાર્ટનરને આમાં ઉમેરી શકાતા નથી. ઉપરાંત, ખાતામાં જમા થતા નાણાં NRI ના કાયદેસરના સ્ત્રોતમાંથી જ આવવા જોઈએ, જેનું પાલન FEMA ગાઈડલાઈન્સ મુજબ કરવાનું રહે છે.
ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો
FCNR(B) એકાઉન્ટ મુખ્યત્વે USD, GBP, EUR કે JPY જેવી વિદેશી કરન્સીમાં હોય છે, જે રૂપિઆના ઘટાડા સામે હેજિંગ (Hedge) કરે છે. તમારી બેંકમાં પ્રોસેસ કરતા પહેલા PoA નો ફોર્મેટ અને જરૂરી દસ્તાવેજો વિશે તપાસ કરી લેવી હિતાવહ છે, કારણ કે દરેક બેંકના નિયમોમાં થોડો તફાવત હોઈ શકે છે.