Reserve Bank of India (RBI) એ સાયબર ફ્રોડને રોકવા માટે નવા નિયમો જાહેર કર્યા છે. હવે **₹1,000** થી વધુના શંકાસ્પદ ટ્રાન્ઝેક્શન પર AI દ્વારા નજર રખાશે અને ગ્રાહકોને ખુલાસો આપવા માટે **20 દિવસનો** સમય મળશે.
સાયબર ફ્રોડ પર RBI નો મોટો એક્શન પ્લાન
Reserve Bank of India (RBI) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલો આ નવો ડ્રાફ્ટ ફ્રેમવર્ક દેશભરની તમામ બેંકો માટે સાયબર ફ્રોડ અને 'મની મ્યુલ' પ્રવૃત્તિઓને રોકવા માટે એકસમાન ધોરણો નક્કી કરશે. આ પગલું 4 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટ ઓફ ઈન્ડિયા દ્વારા આપવામાં આવેલા આદેશના પગલે લેવામાં આવ્યું છે. આ ડ્રાફ્ટ પર 2 ઓક્ટોબર સુધી જાહેર જનતા પાસેથી પ્રતિભાવો મંગાવવામાં આવ્યા છે અને 1 એપ્રિલ, 2027 સુધીમાં તેને સંપૂર્ણપણે લાગુ કરવાનું લક્ષ્ય છે.
શું બદલાશે?
નવા નિયમો મુજબ બેંકોએ ટ્રાન્ઝેક્શન મોનિટર કરવા માટે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) અને મશીન લર્નિંગનો ઉપયોગ કરવો પડશે. જો કોઈ ટ્રાન્ઝેક્શન ₹1,000 કે તેથી વધુનું હોય અને તે ગ્રાહકના સામાન્ય ખર્ચના પ્રોફાઇલથી અલગ જણાય, તો તેને તરત જ શંકાસ્પદ તરીકે ફ્લેગ કરવામાં આવશે. જો બેંક ખાતા પર ડેબિટ હોલ્ડ મૂકે, તો ગ્રાહકને તાત્કાલિક જાણ કરવી પડશે અને તેને સ્પષ્ટતા આપવા માટે 20 દિવસની વિન્ડો મળશે.
બેંકો માટે પડકારો
આ ફ્રેમવર્ક લાગુ થવાથી બેંકોના ઓપરેશનલ ખર્ચમાં વધારો થવાની શક્યતા છે. બેંકોએ હવે પોતાની ઈન્ટરનલ મોનિટરિંગ સિસ્ટમ અને ગ્રીવન્સ રિડ્રેસલ ટીમોને મજબૂત બનાવવી પડશે. વધુમાં, શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિઓની જાણ Financial Intelligence Unit (FIU) ને કરવી ફરજિયાત છે. જો KYC પાલનમાં ક્ષતિ રહી, તો બેંકોને કડક નિયમનકારી કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડી શકે છે.