RBI હવે Indian Oil, HPCL અને BPCL માટે સીધી ડોલર-સેલિંગ સુવિધા શરૂ કરવા જઈ રહ્યું છે. આ પગલાથી રૂપીમાં આવતી વોલેટિલિટી ઘટાડવાનો અને ફોરેક્સ માર્કેટમાં સ્થિરતા લાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ ફોરેક્સ માર્કેટમાં વધતી જતી અસ્થિરતાને રોકવા માટે એક રણનીતિ ઘડી છે. આગામી 12 ઓક્ટોબર 2026 થી દેશની ત્રણ મુખ્ય સરકારી ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ - Indian Oil Corporation, Hindustan Petroleum Corporation અને Bharat Petroleum Corporation માટે એક ખાસ ડોલર-સેલિંગ વિન્ડો કાર્યરત કરવામાં આવશે. આ કંપનીઓ હવે તેમની દૈનિક ડોલરની જરૂરિયાતો સીધી સેન્ટ્રલ બેંક દ્વારા પૂરી કરી શકશે.
ફોરેક્સ માર્કેટમાં સ્થિરતા લાવવાનો પ્રયાસ
સામાન્ય રીતે આ કંપનીઓ ક્રૂડ ઓઈલની આયાત માટે ઓપન માર્કેટમાંથી મોટા પાયે ડોલર ખરીદે છે. આટલી મોટી ખરીદીને કારણે ફોરેક્સ માર્કેટમાં અચાનક ભારે ડિમાન્ડ ઉભી થાય છે, જેની સીધી અસર ભારતીય રૂપિયાના મૂલ્ય પર પડે છે અને રૂપિયો નબળો પડે છે. RBI ની આ નવી સિસ્ટમથી આ 'લમ્પી' (એકસાથે આવતી મોટી) ડિમાન્ડ માર્કેટમાંથી દૂર થશે, જેનાથી રૂપિયાના ભાવમાં આવતા મોટા ઘટાડાને અટકાવી શકાશે.
વધતા ઈમ્પોર્ટ કોસ્ટનું દબાણ
સપ્ટેમ્બર 2026 માં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ $116 પ્રતિ બેરલ ની નજીક પહોંચ્યા હતા. રૂપિયો સતત રેકોર્ડ નીચા સ્તરે ટ્રેડ કરી રહ્યો હોવાથી આયાત ખર્ચમાં તોતિંગ વધારો થયો છે. રોકાણકારો માટે આ સુવિધા એક રાહત સમાન છે, કારણ કે હવે ઓઈલ કંપનીઓને માર્કેટના પેનિક સમયે પણ ડોલરની સપ્લાય મળી રહેશે. જોકે, કંપનીઓનો નફો તો હજુ પણ ગ્લોબલ ક્રૂડ પ્રાઈસ અને સરકારી ઈંધણ નીતિ પર જ નિર્ભર રહેશે.
જોખમો અને માર્કેટનું વાતાવરણ
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક તણાવને કારણે ઓઈલ સપ્લાય અને ભાવ પર જોખમ યથાવત છે. આ ઉપરાંત, RBI હાલમાં મોંઘવારીને નિયંત્રિત કરવા માટે 'કેલિબ્રેટેડ ટાઈટનિંગ' મોડમાં છે અને 7 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ રેપો રેટ 5.50% પર સેટ કર્યો છે. આગામી સમયમાં આ સુવિધાની અસર ફોરેક્સ માર્કેટની લિક્વિડિટી પર કેવી પડે છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.